Sovtaj bedeli nedir sorusunun kısa cevabı şudur. Sovtaj, pert olan aracın kazadan sonraki hasarlı haliyle piyasa değeridir. Buna hurda değeri veya artık değer de denir. Araç sizde kalırsa sigorta şirketi rayiç bedelden sovtaj bedelini düşerek ödeme yapar. Aracı devrederseniz rayiç bedelin tamamını alırsınız. Sovtajı eksper tespiti ve ihale teklifleri belirler. Bedel gerçek değerin üzerindeyse Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkemeye başvurabilirsiniz. Trafik sigortasında zamanaşımı 2 yıldır.
Sovtaj
Hurda Değeri
Hasarlı halin piyasa değeri
Formül
Rayiç – Sovtaj
Araç sahibinde kalırsa
Kim Belirler
Eksper ve İhale
Sigorta şirketi süreci
Tam Hasar
Onarım Rayici Aşar
Genelge 2025/12
Ağır Hasar
Yüzde 60 Eşiği
Veya kritik parça hasarı
Teklif Garantisi
1 Ay
Trafik sigortası genel şartı
İtiraz
Tahkim veya Dava
Önce sigortaya başvuru
Zamanaşımı
2 Yıl
Her halde 10 yıl
Bu Yazımızda Neler Bulacaksınız
- Sovtaj Bedeli Nedir?
- Araç Ne Zaman Pert Sayılır?
- Sovtaj Bedeli Nasıl Hesaplanır?
- Sovtaj Bedelini Kim Belirler, Kime Ödenir?
- 1 Temmuz 2026 Genel Şart Değişikliği
- Sovtaj Bedeli Yüksek Belirlenirse Ne Yapılır?
- Zamanaşımı ve Diğer Talepler
- Sık Sorulan Sorular
- Ankara Avukat – Pert Araç ve Sovtaj Uyuşmazlıkları
Sovtaj Bedeli Nedir?
Sovtaj, Fransızca kökenli bir sigorta terimidir. Kurtarılan değer anlamına gelir. Ağır bir kazadan sonra araç tamamen değersiz hale gelmez. Sağlam parçaları ve hurdası hâlâ para eder. İşte bu kalan değere sovtaj bedeli denir.
Sovtaj bedeli nedir diye soran araç sahibi genellikle pert işlemiyle karşılaşmıştır. Sigorta şirketi aracın onarılmasını ekonomik bulmamıştır. Bu durumda ödenecek tazminat iki rakama bağlıdır. İlki aracın kaza günündeki rayiç bedelidir. İkincisi sovtaj bedelidir.
Kısa tanım: Sovtaj bedeli, tam hasarlı veya ağır hasarlı aracın kaza sonrası haliyle satılabileceği tutardır.
Örnek: Kazadan önce 1.000.000 TL eden araç pert oldu. Hasarlı haline 300.000 TL teklif geldi. Sovtaj bedeli 300.000 TL’dir.
Araç Ne Zaman Pert Sayılır?
Pert kararı keyfi verilemez. Ölçütler, SEDDK’nın 2025/12 sayılı Genelgesi’nde yer alır. Genelge 1 Temmuz 2025’te yürürlüğe girmiştir. Tespiti, levhaya kayıtlı sigorta eksperi yapar.
| Hasar Türü | Ölçüt | Sonuç |
|---|---|---|
| Tam hasar | KDV dahil onarım masrafı rayiç değeri aşar ve eksper aracı onarım kabul etmez bulur. | Araç hurdaya ayrılır. Hurda tescil belgesi aranır. |
| Ağır hasar | Onarım masrafı rayicin yüzde 60’ını aşar veya kritik parçalardan biri hasarlıdır. | Araç trafikten çekilir. Belge olmadan ödeme yapılmaz. |
| Kısmi hasar | Yukarıdaki ölçütler gerçekleşmemiştir. | Araç onarılır. Sovtaj gündeme gelmez. |
Kritik parçalar Genelge ekinde sayılmıştır. Şasi kolları, tavan sacı ve hava yastıkları bunlardandır. Elektrikli araçlarda batarya hasarı da bu gruptadır. Hurdaya ayırma işlemleri için hurda belgesi nasıl alınır yazımıza bakabilirsiniz.
Dikkat: Tam veya ağır hasarlı sayılmayan araç sigorta şirketine terk edilemez. Şirket de sizi aracı devretmeye zorlayamaz. Rayiç hesabında ÖTV istisnası dikkate alınmaz.
Sovtaj Bedeli Nasıl Hesaplanır?
Hesap üç adımda yapılır. Önce eksper aracın kaza tarihindeki rayiç bedelini belirler. Sonra hasarlı araç ihale platformunda alıcılara sunulur. En yüksek teklif sovtaj bedeli olarak kabul edilir. Son adımda araç sahibine iki seçenek sunulur.
| Seçenek | Aracın Durumu | Ödenecek Tutar |
|---|---|---|
| Aracı devretmek | Araç sigorta şirketine veya ihale alıcısına geçer. | Rayiç bedelin tamamı |
| Aracı elde tutmak | Hasarlı araç sahibinde kalır. | Rayiç bedel eksi sovtaj bedeli |
Örnek hesaplama (temsili):
Rayiç bedel: 1.000.000 TL
KDV dahil onarım masrafı: 1.050.000 TL. Araç tam hasarlıdır.
İhalede gelen en yüksek teklif: 300.000 TL
Araç devredilirse ödeme: 1.000.000 TL
Araç sizde kalırsa ödeme: 700.000 TL
Trafik sigortasında ödeme poliçe limitiyle sınırlıdır. Limiti aşan zarar, kusurlu sürücüden ve araç işleteninden istenir. Kaskoda ise sigortacı tam değeri öder. Şirket talep ederse araç onun mülkiyetine geçer.
Sovtaj Bedelini Kim Belirler, Kime Ödenir?
Bedeli tek başına sigorta şirketi belirlemez. Dayanak, eksper raporu ve ihale teklifleridir. Eksper, tespitini beş iş günü içinde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’ne bildirir. Araç sahibi rapora ve teklife itiraz edebilir.
Sovtaj bedeli size ayrıca ödenen bir para değildir. Araç sizde kalırsa bu değer zaten elinizdedir. Aracı devrederseniz ihale alıcısı bedeli öder. Sigorta şirketi de kalan kısmı tamamlar. Sonuçta elinize geçen toplam, rayiç bedele eşit olmalıdır.
Trafik Sigortası Genel Şartları önemli bir güvence içerir. Sigortacı, bildirdiği sovtaj teklifini bir ay boyunca garanti eder. Bu sürede fikrinizi değiştirirseniz aracı o bedelle devredebilirsiniz. Genel şartların güncel metnine SEDDK sayfasından ulaşabilirsiniz.
1 Temmuz 2026 Genel Şart Değişikliği
Trafik Sigortası Genel Şartları 2026’da kapsamlı biçimde değişti. Değişiklik 12 Haziran 2026’da Resmî Gazete’de yayımlandı. Yürürlük tarihi 1 Temmuz 2026’dır. Pert dosyalarını ilgilendiren başlıklar şunlardır.
- Ağır hasarlı araçta trafikten çekilme belgesi sunulmadan ödeme yapılmaz.
- Onarımda orijinal parça önceliklidir.
- Parça değişimiyle oluşan değer artışı tazminattan düşülemez.
- Hasar başvurusu, aynı zamanda değer kaybı talebi sayılır.
Sovtaj Bedeli Yüksek Belirlenirse Ne Yapılır?
Uygulamada en sık sorun budur. Sovtaj yüksek gösterilirse ödenecek tazminat düşer. Rayiç bedelin düşük belirlenmesi de aynı sonucu doğurur. Araç sahibi bu iki rakamın ikisine de itiraz edebilir.
Eksper Raporunu ve İhale Sonucunu İsteyin
Raporun bir örneğini ve teklif dökümünü yazılı olarak talep edin. Rayiç bedelin hangi emsallere dayandığını kontrol edin.
Emsal Toplayın
Aynı marka, model, yıl ve kilometredeki araç ilanlarını kaydedin. Hasarlı araç satış ilanları sovtaj için emsal oluşturur.
Sigorta Şirketine Yazılı İtiraz Edin
İtirazınızı gerekçeli ve belgeli biçimde iletin. Şirketin cevap süresi 15 iş günüdür. İbraname imzalamadan önce tutarı kontrol edin.
Sigorta Tahkim Komisyonu’na Başvurun
Şirket talebi reddeder veya süresinde cevap vermezse tahkim yolu açılır. Hakem, bilirkişiye rayiç ve sovtajı yeniden hesaplatır.
Gerekirse Dava Açın
Tahkim yerine mahkemeye de gidilebilir. Poliçe limitini aşan zarar için kusurlu taraf ayrıca dava edilir.
| Sık Görülen Hata | Sonucu | Çözüm |
|---|---|---|
| Rayiç bedel düşük belirlendi | Tazminat eksik ödenir. | Emsal ilanlar ve bilirkişi incelemesi |
| Sovtaj gerçek değerin üzerinde | Araç sizde kalırsa kesinti büyür. | Teklifi kabul edip aracı devretmek veya itiraz |
| İbraname hemen imzalandı | Bakiye talep zorlaşır. | İhtirazi kayıt koymak |
| Kısmi hasarlı araç pert sayıldı | Araç gereksiz yere trafikten çekilir. | Eksper raporuna itiraz |
Avukata Sor
Pert işleminde rayiç bedel düşük, sovtaj bedeli yüksek belirlendiyse eksik ödemeyi talep edebilirsiniz. Eksper raporunuzu, sigorta tazminat dosyalarını yürüten avukatımıza iletin.
Zamanaşımı ve Diğer Talepler
Trafik sigortasına karşı taleplerde süre iki yıldır. Süre, zararın ve sorumlunun öğrenilmesiyle başlar. Her halde kaza tarihinden itibaren on yıl geçmekle hak düşer. Kaza aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı uygulanır. Kasko taleplerinde de süre iki yıldır.
Pert bedeli tek zarar kalemi değildir. Araçsız kalınan süre için ikame araç bedeli istenebilir. Ticari araçlarda kazanç kaybı da talep edilir. Bu kalemler için trafik kazası tazminat davaları yazımız yol gösterir. Kanunun güncel metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Ankara Avukat – Pert Araç ve Sovtaj Uyuşmazlıkları
Pert dosyalarında kayıp çoğu zaman iki rakamda gizlidir. Rayiç birkaç puan düşük, sovtaj birkaç puan yüksek yazılır. Fark, yüz binlerce lirayı bulabilir. İbraname imzalandıktan sonra itiraz zorlaşır. Bu nedenle teklif geldiği gün rapor incelenmeli ve emsaller toplanmalıdır.
Yazar: Av. Burak Mert Kaya, Ankara. Son güncelleme: 12 Ekim 2026. Dayanak: 2918 sayılı Kanun, Trafik Sigortası Genel Şartları (RG 12 Haziran 2026 değişikliği), Kasko Genel Şartları ve SEDDK 2025/12 sayılı Genelge. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut dosyanız için hukuki görüş alınız.
Avukata Sor
Sovtaj bedeli nedir sorusunun ötesinde, eksik ödenen pert tazminatınız için Ankara’da görüşme talep edin.