Olumsuz güvenlik soruşturma sonucuna itiraz, idareye başvuru ve iptal davası yoluyla yapılır. Kanunda zorunlu bir itiraz mercii yoktur. Kişi, işlemin tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açmalıdır. İdareye yapılan itiraz bu süreyi yalnızca durdurur. Dayanak, 7315 sayılı Kanun‘dur. Kararı kurumdaki Değerlendirme Komisyonu verir. Mahkeme, komisyonun gerekçesini ve dayandığı belgeleri ister. Beraat, takipsizlik veya HAGB ile biten dosyalara dayanan olumsuz sonuçlar sıkça iptal edilir.
Dayanak
7315 sayılı Kanun
RG 17 Nisan 2021
Karar Mercii
Değerlendirme Komisyonu
Kurum bünyesinde
Dava Süresi
60 Gün
Tebliği izleyen günden
Mahkeme
İdare Mahkemesi
İptal davası
İdari İtiraz
İsteğe Bağlı
Süreyi durdurur
Zımni Ret
30 Gün
Cevap verilmezse
Veri Saklama
En Çok 2 Yıl
Sonra silinir
2026 Değişikliği
7588 sayılı Kanun
RG 11 Temmuz 2026
Bu Yazımızda Neler Bulacaksınız
- Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Nedir?
- Olumsuz Kararı Kim Verir?
- Güvenlik Soruşturması Neden Olumsuz Gelir?
- Olumsuz Güvenlik Soruşturma Sonucuna İtiraz Nasıl Yapılır?
- Güvenlik Soruşturması İptal Davası Nasıl Açılır?
- 11 Temmuz 2026 Değişikliği: Göreve İade Kararları
- İptal Kararı Verilirse Ne Olur?
- Sık Sorulan Sorular
- Ankara Avukat – Güvenlik Soruşturması İptal Davaları
Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Nedir?
Devlet, kamu görevine alacağı kişiyi önceden inceler. Bu incelemenin iki türü vardır. Arşiv araştırması, mevcut kayıtların taranmasıdır. Güvenlik soruşturması ise daha geniştir ve yerinde araştırmayı da içerir.
Usul, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu ile belirlenir. Kanun, 17 Nisan 2021’de yürürlüğe girdi. Önceki düzenlemeler Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmişti. Kanun metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.
| Ölçüt | Arşiv Araştırması | Güvenlik Soruşturması |
|---|---|---|
| Kimlere yapılır? | İlk kez veya yeniden kamu görevine atanacak herkese | Gizlilik dereceli ve stratejik görevlere atanacaklara |
| Neye bakılır? | Adli sicil, aranma kaydı, soruşturma ve kovuşturmalar | Bunlara ek olarak istihbarat verileri ve örgüt bağlantıları |
| Örnek görevler | Genel idare, sağlık, teknik hizmetler | Emniyet, jandarma, istihbarat, ceza infaz kurumları |
| Kim yapar? | İstihbarat, emniyet ve mülki idare birimleri | İstihbarat, emniyet ve mülki idare birimleri |
Olumsuz Kararı Kim Verir?
Süreç iki aşamalıdır. Önce yetkili birimler veriyi toplar. Bu birimler yorum yapmaz, yalnızca bilgi iletir. Ardından kurumdaki Değerlendirme Komisyonu toplanır.
Komisyon, kendisine gelen veriyi nesnel biçimde değerlendirir. Görüşünü gerekçeli ve yazılı olarak atamaya yetkili amire sunar. Atama kararını amir verir. Mahkeme istediğinde bu gerekçe dosyaya gönderilmek zorundadır.
Önemli: Kişiye çoğu zaman yalnızca soruşturmanın olumsuz sonuçlandığı bildirilir. Gerekçe yazıda yer almaz. Gerekçeyi öğrenmenin en etkili yolu dava açmaktır. Mahkeme belgeleri idareden getirtir.
Güvenlik Soruşturması Neden Olumsuz Gelir?
Olumsuz sonuçların büyük bölümü birkaç başlıkta toplanır. Her başlığın yargı önündeki gücü farklıdır. Aşağıdaki tablo dosyanızın nerede durduğunu gösterir.
| Gerekçe | İdarenin Yaklaşımı | Yargının Yaklaşımı |
|---|---|---|
| Beraat veya takipsizlik | Kayıt arşivde göründüğü için olumsuz değerlendirir. | Masumiyet karinesi gereği çoğunlukla iptal eder. |
| HAGB kararı | Suç işlendiğine dair veri sayar. | HAGB mahkumiyet hükmü değildir. Tek başına yeterli görülmez. |
| Yakınların sabıkası | Aile bireylerinin kaydına dayanır. | Sorumluluk şahsidir. İptal nedeni sayılır. |
| Eski tarihli basit suç | Adli sicil arşiv kaydını esas alır. | Görevle bağlantı ve ölçülülük arar. |
| Uyuşturucu kullanma kaydı | Erteleme kararını olumsuz veri sayar. | Dosyanın sonucuna ve görevin niteliğine bakar. |
| Örgüt irtibatı iddiası | İstihbari bilgiye dayanır. | Somut ve denetlenebilir belge ister. |
Suçun türü sonucu doğrudan etkiler. Terör örgütü üyeliği suçlamasıyla açılan dosyalar en ağır etkiyi doğurur. Uyuşturucu kullanma suçu kayıtlarında ise sürecin nasıl bittiği belirleyicidir. Hırsızlık suçu gibi yüz kızartıcı suçlarda mahkumiyet ayrıca memuriyete engeldir.
Olumsuz Güvenlik Soruşturma Sonucuna İtiraz Nasıl Yapılır?
Olumsuz güvenlik soruşturma sonucuna itiraz için 7315 sayılı Kanun özel bir mercii göstermez. Bu nedenle genel kural uygulanır. Kişi, 2577 sayılı Kanun’un 11. maddesine göre idareye başvurabilir. Başvuru, işlemin geri alınması veya kaldırılması istemini içerir.
İtiraz zorunlu değildir. Doğrudan dava da açılabilir. İtiraz edilirse dava süresi durur. İdare 30 gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır. Kalan süre o gün yeniden işlemeye başlar.
Örnek süre hesabı: Olumsuz sonuç 3 Kasım’da tebliğ edildi. Kişi 13 Kasım’da kuruma itiraz etti. O güne kadar 10 gün geçmiştir.
Kurum cevap vermedi. Zımni ret 13 Aralık’ta oluştu. Dava açmak için 50 gün kalmıştır.
Uygulama notu: Komisyon kararını nadiren değiştirir. Süre riski nedeniyle çoğu dosyada doğrudan dava açmak daha güvenlidir.
Güvenlik Soruşturması İptal Davası Nasıl Açılır?
Tebliğ Tarihini Belgeleyin
Atamanın yapılmadığına veya iptal edildiğine dair yazıyı saklayın. Elektronik bildirim veya CİMER cevabı da tebliğ yerine geçebilir. Süre bu tarihe göre hesaplanır.
Adli Dosyalarınızı Toplayın
Hakkınızdaki tüm soruşturma ve dava dosyalarını tespit edin. Beraat, takipsizlik ve kesinleşme şerhli kararları alın. Adli sicil ve arşiv kaydınızı e-Devlet’ten çıkarın.
Arşiv Kaydının Silinmesini İsteyin
Silinme şartları oluşan kayıtlar için Adalet Bakanlığı’na başvurun. Bu adım, sonraki başvurularınızı da korur.
Dilekçeyi Yürütmeyi Durdurma İstemli Hazırlayın
Komisyon gerekçesinin dosyaya getirtilmesini talep edin. Masumiyet karinesi ve ölçülülük ilkesine dayanın. Kaçırılacak eğitim dönemini telafisi güç zarar olarak gösterin.
Davayı İdare Mahkemesinde Açın
Dava, 60 gün içinde yetkili idare mahkemesinde açılır. Kural olarak işlemi yapan idarenin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir.
Gelen Belgelere Karşı Beyanda Bulunun
İdare savunmasıyla birlikte komisyon belgelerini sunar. Gerekçeyi ilk kez bu aşamada görürsünüz. Cevap dilekçeniz davanın en kritik belgesidir.
Mahkeme, idarenin yerine geçerek karar vermez. Komisyonun değerlendirmesinin nesnel ve gerekçeli olup olmadığını denetler. Soyut ifadeler yeterli görülmez. Anayasa Mahkemesi de bu işlemlerin yargı denetimine açık olduğunu vurgulamıştır.
11 Temmuz 2026 Değişikliği: Göreve İade Kararları
7588 sayılı Kanun, 11 Temmuz 2026’da Resmî Gazete’de yayımlandı. Kanun, İdari Yargılama Usulü Kanunu’na yeni bir hüküm ekledi. Hüküm, güvenlik kurumları personelini ve güvenlik soruşturması davalarını ilgilendirir.
Yeni kurala göre göreve iade sonucu doğuran kararlar hemen uygulanmaz. İdare, nihai kararın kesinleşmesini bekler. Kapsamda Millî Savunma, Jandarma, Sahil Güvenlik, Emniyet ve istihbarat personeli vardır. Güvenlik soruşturması gerekçesiyle görevden çıkarılanlar da kapsama alınmıştır.
Bu değişiklik ne anlama gelir? Kapsamdaki dosyalarda yürütmeyi durdurma kararının pratik etkisi azalmıştır. İstinaf ve varsa temyiz süreci daha önemli hale gelmiştir.
Kuralın ilk kez atanacak adaylara nasıl uygulanacağı içtihatla netleşecektir. Dosyanızın kapsamda olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.
Avukata Sor
Güvenlik soruşturmanız olumsuz sonuçlandıysa 60 günlük süre işliyor demektir. Tebliğ yazınızı ve adli dosyalarınızı, bu davaları yürüten avukatımıza iletin.
İptal Kararı Verilirse Ne Olur?
İptal kararı, olumsuz değerlendirmeyi ortadan kaldırır. İdare, kişinin atamasını yeniden değerlendirmek zorundadır. Aynı gerekçeyle ikinci kez ret veremez. Karar, kural olarak en geç 30 gün içinde uygulanır.
Geç atama nedeniyle doğan maddi kayıplar da istenebilir. Bu talep tam yargı davasının konusudur. Atandıktan sonra kişi göreve aday olarak başlar. Bu dönem için aday memurluk nedir yazımızı inceleyebilirsiniz.
Toplanan kişisel veriler süresiz saklanamaz. Kanuna göre veriler, işlenme amacı ortadan kalkınca silinir. Her durumda iki yılın sonunda yok edilir. Olumsuz sonuç, sonraki başvurularda kendiliğinden kesin delil sayılmaz. Her başvuruda yeni bir değerlendirme yapılır.
Sık Sorulan Sorular
Ankara Avukat – Güvenlik Soruşturması İptal Davaları
Bu davalar gerekçe görülmeden açılır. Bu nedenle dilekçe, olası bütün ihtimalleri karşılayacak biçimde kurulmalıdır. Adli dosyaların eksiksiz toplanması davanın yarısıdır. Bakanlık ve genel müdürlüklerin işlemlerine karşı davalar çoğunlukla Ankara’da görülür. Ceza dosyası ile idari davanın birlikte okunması sonucu belirler.
Yazar: Av. Burak Mert Kaya, Ankara. Son güncelleme: 11 Ekim 2026. Dayanak: 7315 sayılı Kanun, 2577 sayılı Kanun md. 7, 10, 11, 27 ve 28, 7588 sayılı Kanun (RG 11 Temmuz 2026). Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut dosyanız için hukuki görüş alınız.
Avukata Sor
Olumsuz güvenlik soruşturma sonucuna itiraz ve iptal davası için Ankara’da görüşme talep edin.