Medeni Kanun Evlenme Yaşı Kaçtır? Evlenme Yaşı Hesaplama ve 2026 Güncel Rehber 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 124. maddesi uyarınca Türkiye’de evlenme yaşı üç kademede düzenlenmiştir: 18 yaşını dolduranlar herhangi bir izne gerek kalmaksızın evlenebilir. 17 yaşını dolduranlar velisinin yazılı izniyle evlenebilir; veli haklı neden olmaksızın izin vermiyorsa hâkim kararı yeterlidir. 16 yaşını dolduranlar ise yalnızca olağanüstü durum ve pek önemli bir sebep varlığında hâkim kararıyla evlenebilir. 15 yaşın altı için hiçbir koşulda evlilik mümkün değildir. TÜİK 2025 verilerine göre Türkiye’de ortalama ilk evlenme yaşı erkeklerde 28,5, kadınlarda 26‘dır.
Tam Serbest
Veli veya hâkim iznine gerek yok. Fiil ehliyetine sahip her ergin kişi evlenebilir.
Veli veya Hâkim İzni
Yasal temsilcinin yazılı izni yeterli. İzin verilmezse hâkime başvurulabilir (TMK m.128).
Yalnızca Hâkim Kararı
Olağanüstü durum + pek önemli sebep zorunlu. Salt veli izni yetmez; dava şart.
Bu Yazımızda Neler Bulacaksınız
- TMK m.124 – Evlenme Yaşını Düzenleyen Kanun Metni
- Evlenme Yaşı Nasıl Hesaplanır? “17 Yaşından Gün Almak” Ne Anlama Gelir?
- 18 Yaşında Evlilik: Tam Ehliyet, Tam Özgürlük
- 17 Yaşında Evlilik: Veli İzni ve Hâkim Kararı
- 16 Yaşında Evlilik: Yalnızca Hâkim Kararıyla ve Olağanüstü Koşullarda
- Mahkeme Kararıyla Ergin Kılınan Kişi Evlenebilir mi?
- Çocuk Evliliği: Hukuki Tanım, Cezai Sonuçlar ve TCK
- İmam Nikahı ile Evliliğin Hukuki Durumu
- Türkiye’de Evlenme Yaşı Ortalaması (TÜİK 2025)
- Evlenme Yaşı Kaç Olmalı? Hukuki ve Sosyolojik Perspektif
- Sık Sorulan Sorular
TMK m.124 – Evlenme Yaşını Düzenleyen Kanun Metni
(2) Ancak, hâkim olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple onaltı yaşını doldurmuş olan erkek veya kadının evlenmesine izin verebilir. Olanak bulundukça karardan önce ana ve baba veya vasi dinlenir.
(2) Yasal temsilci evlenmeye izin vermezse, küçük bu konuda hâkimden karar verilmesini isteyebilir (bkz. TMK m.128).
Evlenme Yaşı Nasıl Hesaplanır? “17 Yaşından Gün Almak” Ne Anlama Gelir?
Uygulamada en çok karışıklığa yol açan konu, yaş hesaplama yöntemidir. Halkın yaygın kullandığı “17 yaşından gün almak” ifadesi hukuki açıdan yanıltıcıdır.
| İfade | Hukuki Karşılığı | Evlenme Hakkı |
|---|---|---|
| “18 yaşında” / “18’den gün aldım” | 17 yaşını doldurmuş, 18 yaşını doldurmamış | Veli izni veya hâkim kararıyla evlenebilir |
| “18 yaşını doldurdum” | Tam 18. doğum günü geçmiş | İzne gerek yok, serbestçe evlenebilir |
| “17 yaşında” / “17’den gün aldım” | 16 yaşını doldurmuş, 17 yaşını doldurmamış | Yalnızca hâkim kararıyla, olağanüstü sebep şart |
| “17 yaşını doldurdum” | Tam 17. doğum günü geçmiş | Veli izni veya hâkim kararıyla evlenebilir |
| “16 yaşında” / “16’dan gün aldım” | 15 yaşını doldurmuş, 16 yaşını doldurmamış | Hiçbir koşulda evlenemez |
Özetle: Türk hukukunda yaş “doldurulmuş” yıl sayısıyla belirlenir. Bir kişi 17. doğum gününü geçmişse “17 yaşını doldurmuştur”. Doğum günü gelmiş ama geçmemişse bir yaş geri sayılır. Evlenme başvurusu yapılırken resmi nüfus müdürlüğü bu hesabı yapar; herhangi bir yanlışlık halinde nikah kıyılmaz.
18 Yaşında Evlilik: Tam Ehliyet, Tam Özgürlük
TMK m.11 uyarınca erginlik 18 yaşın doldurulmasıyla başlar. 18 yaşını dolduran kişi tam fiil ehliyetine sahip olur; anne-babasından, vasisindem ya da hâkimden herhangi bir izin almak zorunda kalmaksızın evlenebilir. Resmi nikah işlemleri doğrudan belediye evlendirme memurluğuna başvurarak yürütülür.
17 Yaşında Evlilik: Veli İzni ve Hâkim Kararı
17 yaşını doldurmuş ancak henüz 18 yaşını doldurmamış kişi küçük sayılır. Bu kişinin evlenebilmesi için yasal temsilcisinin — yani anne-babası ya da vasisinin — yazılı izni zorunludur.
- Veli izni nasıl alınır? Anne-babanın birlikte izin vermesi gerekir. Anne-babadan birinin ölmüş ya da velayeti bulunmuyorsa diğerinin tek başına izni yeterlidir. Vasi atanmışsa vasilik makamının izni aranır.
- Veli haklı bir neden olmaksızın izin vermezse: TMK m.128 uyarınca küçük, hâkime başvurarak izin alabilir. Hâkim, tarafların menfaatini ve evliliğin uygunluğunu inceledikten sonra karar verir.
- Evlilik izin belgesi: 17 yaşındaki kişinin evlenme başvurusunda veli tarafından imzalanmış evlilik izin belgesi ibraz edilmesi şarttır. Bu belge olmadan evlendirme memuru nikah kıymaz.
16 Yaşında Evlilik: Yalnızca Hâkim Kararıyla ve Olağanüstü Koşullarda
16 yaşını doldurmuş ancak 17 yaşını doldurmamış kişinin evlenebilmesi; yalnızca hâkim kararına bağlıdır. Bu koşulda salt veli izninin hiçbir geçerliliği yoktur; dava açılması zorunludur.
İki Koşulun Birlikte Bulunması Şarttır: TMK m.124/2 hem “olağanüstü durum” hem de “pek önemli sebep” aramaktadır. Bu iki koşul birbirinden bağımsız olup ikisinin de somut biçimde gerçekleşmiş olması gerekir. Kanun bu koşulları sayılı olarak belirlememektedir; hâkim her davayı kendi özgün koşullarıyla değerlendirir. Uygulamada son derece istisnai hale gelen bu yol; gebelik, ağır hastalık veya savaş gibi gerçek anlamda olağanüstü sayılacak durumlarla sınırlı tutulmaktadır.
Tecavüz Mağduriyeti Tek Başına Yeterli Değildir: Yargı içtihadına göre tecavüze uğramış olmak, 16 yaşındaki kişinin evlenmesine izin verilmesi için tek başına “olağanüstü durum ve pek önemli sebep” sayılmamaktadır. Aksine bu tür durumlarda evlilik izni verilmemesi; mağdurun korunması ilkesiyle daha uyumludur.
Mahkeme Kararıyla Ergin Kılınan Kişi Evlenebilir mi?
TMK m.12 uyarınca 15 yaşını dolduran kişi, kendi isteği ve yasal temsilcisinin rızasıyla mahkeme kararıyla ergin kılınabilir. Peki bu kişi artık evlenebilir mi?
Mahkeme Kararıyla Erginlik Evlenme Hakkı Vermez: TMK m.124 evlenme yaşını doğrudan ve özel olarak düzenlemiştir. Buna göre kişi mahkeme kararıyla ergin kılınmış olsa dahi, en az 16 yaşını doldurmuş olmak ve hâkim iznini almış bulunmak şartlarını taşımadığı sürece evlenemez. Yani 15 yaşında mahkeme kararıyla ergin kılınan bir kişi, 16 yaşını doldurmadan ve hâkim kararını almadan evlenemez. Erginlik statüsü, evlenme yaşı şartını ortadan kaldırmaz.
Çocuk Evliliği: Hukuki Tanım, Cezai Sonuçlar ve TCK
Uluslararası hukuka ve Türk mevzuatına göre 18 yaşın altındaki evlilikler “çocuk evliliği” olarak tanımlanmaktadır. 5237 sayılı TCK’nın 6/1-c maddesi uyarınca 18 yaşını doldurmamış kişi çocuktur; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nun 3/1-a maddesi de daha erken yaşta ergin kılınmış olsa dahi 18 yaşını doldurmamış kişiyi çocuk saymaktadır.
| Suç | Hukuki Dayanak | Yaptırım |
|---|---|---|
| 18 yaş altıyla cinsel ilişki (rıza olsa dahi) | TCK m.104 – Reşit olmayanla cinsel ilişki | 2 yıla kadar hapis (şikâyete bağlı); evlilik meşrulaştırmaz |
| 15 yaş altıyla cinsel ilişki | TCK m.103 – Çocuğun cinsel istismarı | 8-15 yıl hapis; ağırlaştırılmış koşullarda artırım |
| Yasal sınırların altında nikah kıyan görevli | TCK m.230 – Birden fazla evlilik, hileli evlenme | 6 aya kadar hapis |
| Resmî nikah olmaksızın din nikahı kıymak | TCK m.230/5 | 2-6 ay hapis |
Kritik Uyarı: Evliliğin gerçekleşmiş olması, çocuğun rızasının bulunması ya da yasal temsilcinin onay vermesi; 18 yaş altında gerçekleştirilen cinsel ilişkiyi hukuka uygun kılmaz. Mahkemeler bu konuda son derece titiz bir tutum benimsemekte ve TCK m.103 kapsamındaki cinsel istismar suçlamaları yaş sınırı söz konusu olduğunda re’sen değerlendirmeye tabi tutulmaktadır.
İmam Nikahı ile Evliliğin Hukuki Durumu
Türkiye’de geçerli evlilik yalnızca resmi nikahla kurulur. İmam nikahı, kadın-erkek birlikteliğine hukuki statü kazandırmaz; bu birliktelikten doğan çocuklar, soybağı, miras ve mal rejimi hakları açısından ciddî hak kayıplarına yol açar.
- Resmi nikâh olmadan yapılan imam nikahı; evlilik sonuçlarını doğurmaz. Kadın, erkek ölse bile mirasçı sıfatı kazanmaz.
- Çocukların soybağı: Resmi nikah olmaksızın dünyaya gelen çocuğun babaya soybağı, tanıma veya babalık davası yoluyla kurulabilir.
- Cezai sorumluluk: TCK m.230/5 uyarınca resmi nikah olmaksızın dini tören yaparak evlendiren kişi 2 ila 6 ay hapis cezasıyla karşılaşır.
- Sağlama yolu: Resmi nikah kıyıldıktan sonra dini tören yapılmasında herhangi bir hukuki engel yoktur; ancak resmi nikah her zaman önce gelmelidir.
Avukata Sor
Evlenme izni davası, çocuk evliliği, imam nikahının sonuçları veya aile hukukuna ilişkin diğer konularda hukuki destek için bizimle iletişime geçin.
Türkiye’de Evlenme Yaşı Ortalaması (TÜİK 2025)
Türkiye’de evlenme yaşı ortalaması 2026; Türkiye’de evlenme yaşı ortalaması TÜİK’in yıllık evlenme ve boşanma istatistiklerine göre düzenli olarak yükselme eğilimi göstermektedir. 2025 yılı verilerine göre:
Erkeklerde Ortalama İlk Evlenme Yaşı (2025)
2001’de 24,9 olan erkek evlenme yaşı ortalaması, 2025’te 28,5’e yükseldi. 24 yılda yaklaşık 3,6 yıl artış kaydedildi.
Kadınlarda Ortalama İlk Evlenme Yaşı (2025)
2001’de 22,4 olan kadın evlenme yaşı ortalaması, 2025’te 26’ya yükseldi. Erkek ile kadın arasındaki ortalama yaş farkı 2,5 yıl olarak gerçekleşti.
| Yıl | Erkek Ortalama Yaş | Kadın Ortalama Yaş | Yaş Farkı |
|---|---|---|---|
| 2001 | 24,9 | 22,4 | 2,5 |
| 2010 | 26,4 | 23,6 | 2,8 |
| 2020 | 27,7 | 24,9 | 2,8 |
| 2022 | 28,2 | 25,6 | 2,6 |
| 2023 | 28,3 | 25,7 | 2,6 |
| 2024 | 28,3 | 25,8 | 2,5 |
| 2025 | 28,5 | 26,0 | 2,5 |
İl Bazında Farklılıklar
Türkiye’de evlenme yaş ortalaması bölgeden bölgeye ciddi ölçüde değişmektedir. Kaba evlenme hızının en yüksek olduğu iller aynı zamanda evlenme yaşının en düşük olduğu yerlerdir.
Bölgesel Fark: TÜİK verilerine göre kadınlarda ortalama ilk evlenme yaşının en düşük olduğu il Ağrı’dır (yaklaşık 23,3). Buna karşın en yüksek yaşın kaydedildiği iller arasında Tunceli, Artvin, Rize, Trabzon ve İstanbul bulunmaktadır. Eğitim süresinin uzaması, kentleşme ve iş gücüne katılım oranı arttıkça evlenme yaşı yükselmekte; geleneksel yapının güçlü olduğu bölgelerde ise evlilikler daha erken gerçekleşmektedir.
Evlenme Yaşı Kaç Olmalı? Hukuki ve Sosyolojik Perspektif
“Kadınlar için ideal evlilik yaşı nedir?” ya da “evlenme yaşı kaç olmalı?” soruları; hem hukuki hem sosyal bilimsel tartışmaların odağındadır.
Hukuki perspektiften bakıldığında Türk Medeni Kanunu; tam yasal ehliyetin 18 yaşında kazanıldığını kabul etmekte, 17 ve 16 yaş için ek güvenceler (veli izni, hâkim denetimi) öngörmektedir. Bu düzenlemenin temelinde yatan anlayış; evlilik gibi hayatı köklü biçimde şekillendiren bir kararın olgunluk ve tam karar verme kapasitesi gerektirdiğidir.
Sosyolojik araştırmalar ise erken evliliklerin; eğitim sürecinin yarıda kesilmesi, ekonomik bağımlılık, sağlık riskleri (özellikle genç kadınlarda gebelik) ve uzun vadeli yaşam kalitesinin düşmesiyle ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. TÜİK verileri de Türkiye’de evlenme yaşının giderek yükseldiğini ve bu yükselişin eğitim düzeyi artan genç neslin tercihleriyle doğrudan bağlantılı olduğunu göstermektedir.
Sık Sorulan Sorular
Ankara Aile Hukuku Avukatı – Evlenme ve Aile Hukukunda Hukuki Destek
Evlenme izni davası, çocuk yaşta evliliklerin hukuki sonuçları, imam nikahının doğurduğu sorunlar ve aile hukukunun diğer alanlarında uzman hukuki destek; hak kayıplarını önlemenin en etkili yoludur. Ankara merkezli hukuk büromuz; aile hukuku alanındaki tüm süreçlerde kapsamlı danışmanlık hizmeti sunmaktadır.
Avukata Sor
Evlenme yaşı, aile hukuku veya hukuki durumunuz hakkında değerlendirme için bizimle iletişime geçin.