Terör Örgütü Propagandasına Dönüştürülen Toplantı ve Gösteri Yürüyüşlerinde Kimlik Gizlemek Amacıyla Yüzü Kapatma Suçu (TMK m.7/3) Nedir? 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun 7/3. fıkrası; terör örgütünün propagandasına dönüştürülen toplantı ve gösteri yürüyüşlerinde, kimliğini gizlemek amacıyla yüzünü tamamen veya kısmen kapatan kişiyi üç yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırmaktadır. Cebir ve şiddet ya da molotof, silah gibi araçların da kullanılması halinde cezanın alt sınırı dört yıldan az olamaz. Bu suç; 2911 sayılı Kanun’un 33/1-a ve TMK m.7/2 ile karıştırılmamalıdır. Yargıtay’a göre TMK m.7/3, diğerleri karşısında özel norm niteliği taşır. Kimliğin gerçekten gizlenip gizlenmediği; kamera kayıtları ve adli antropoloji bilirkişi raporu ile belirlenir.
Temel Ceza (TMK m.7/3)
3 – 5 yıl hapis
Cebir + Silah Varlığında
Alt sınır en az 4 yıl hapis
2911 m.33/1-a ile İçtima
Özel norm: yalnızca TMK m.7/3
HAGB / Erteleme
Uygulanamaz (min. 3 yıl)
İnfaz Oranı
3/4 (terör suçu)
Örgüt Üyeliği Şartı
Aranmaz – üye olmak gerekmez
Teşhis Yöntemi
Kamera + adli antropoloji raporu
Görevli Mahkeme
Terör yetkili Ağır Ceza Mahkemesi
Bu Yazımızda Neler Bulacaksınız
- TMK m.7/2 ve m.7/3 – Tam Kanun Metni
- Suçun Hukuki Niteliği: TMK m.7/2 mi, m.7/3 mü?
- Suçun Oluşma Koşulları: Üç Temel Unsur
- “Propagandaya Dönüşme” Ne Anlama Gelir?
- “Kimliğini Gizlemek Amacıyla” Unsuru: Yargıtay Standardı
- Kolluk Kamera Kayıtları ve Adli Antropoloji Raporu ile Teşhis
- TMK m.7/3 ile 2911 s.K. m.33/1-a Arasında İçtima Sorunu
- Örgüt Üyesi Olmamakla Birlikte Örgüt Adına Suç İşleme
- Cebir, Şiddet veya Silah Varlığında Alt Sınır Artırımı
- HAGB, Erteleme ve İnfaz Rejimi
- Savunmada Kritik Argümanlar
- Yargıtay Kararları – Emsal İçtihatlar
- Sık Sorulan Sorular
TMK m.7/2 ve m.7/3 – Tam Kanun Metni
Bu suçu doğru kavrayabilmek için 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu‘nun 7. maddesinin birbirine bağlı iki fıkrasının birlikte okunması zorunludur. Tam metne mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.
Aşağıdaki fiil ve davranışlar da bu fıkra hükümlerine göre cezalandırılır: (…) b) Toplantı ve gösteri yürüyüşü sırasında gerçekleşmese dahi, terör örgütünün üyesi veya destekçisi olduğunu belli edecek şekilde; 1. Örgüte ait amblem, resim veya işaretlerin asılması ya da taşınması, 2. Slogan atılması, 3. Ses cihazları ile yayın yapılması, 4. Terör örgütüne ait amblem, resim veya işaretlerin üzerinde bulunduğu üniformanın giyilmesi.
Suçun Hukuki Niteliği: TMK m.7/2 mi, m.7/3 mü?
Rakip içeriklerin büyük çoğunluğu bu iki fıkrayı birbirine karıştırmaktadır. Ayrımın bilinmesi; uygulanacak ceza, görevli mahkeme ve infaz rejimi bakımından hayati öneme sahiptir.
| Kriter | TMK m.7/2 (Temel Propaganda) | TMK m.7/3 (Kimlik Gizleme ile Nitelikli Hal) |
|---|---|---|
| Eylem | Cebir ve şiddet içeren yöntemleri meşrulaştıran her türlü propaganda | Terör propagandasına dönüşmüş toplantıda yüzün kimlik gizleme amacıyla kapatılması |
| Ceza alt sınırı | 1 yıl hapis | 3 yıl hapis |
| Ceza üst sınırı | 5 yıl hapis | 5 yıl hapis |
| Cebir/silah varlığında | Ayrıca düzenleme yok | Alt sınır 4 yıla yükselir |
| HAGB | Koşullarla mümkün | Uygulanamaz (3 yıl alt sınır) |
| Norm niteliği | Genel norm | Özel norm (2911 m.33/1-a karşısında) |
| Propagandanın dönüşümü şartı | Toplantıya özgü değil | Toplantının terör propagandasına dönüşmesi zorunlu |
Suçun Oluşma Koşulları: Üç Temel Unsur
TMK m.7/3 kapsamındaki terör örgütü propagandası ve yüz kapatma cezasını doğuran suçun oluşabilmesi için üç unsurun birlikte gerçekleşmesi zorunludur. Bunlardan herhangi birinin eksik kalması durumunda suç m.7/3 kapsamında değil, m.7/2 veya 2911 s.K. m.33/1-a kapsamında değerlendirilebilir.
1. Terör Örgütü Propagandasına Dönüşmüş Bir Toplantı
Suçun oluşabilmesi için toplantının, propaganda amacı taşıyan bir yapıya dönüşmesi zorunludur. Barışçıl bir toplantının salt bildirim eksikliği nedeniyle “kanuna aykırı” sayılması bu koşulu karşılamaz. Toplantının terör örgütü propagandasına dönüştüğünün; slogan, pankart, görsel içerik veya katılımcı profiliyle somut olarak ortaya konulması gerekir.
2. Yüzün Kapatılması
Yüzün tamamen veya kısmen kapatılması gerekir. Kanun yalnızca tam örtmeyi değil, kısmi kapatmayı da kapsar. Ancak kapatmanın boyutunun, kimlik tespitini ciddi ölçüde güçleştirecek nitelikte olması Yargıtay tarafından aranmaktadır. Atkı, maske, bez, yüz boyası gibi her türlü araçla yapılan kapatma bu kapsama girebilir.
3. Kimlik Gizleme Amacı (Özel Kast)
Bu unsurun varlığı suçu diğer tüm kapatma hallerinden ayıran belirleyici unsurdur. Yüzün dini inanç, hava koşulları, sağlık gerekçesi veya estetik tercih nedeniyle kapatılması tek başına suç oluşturmaz. Kimlik gizleme kastının somut koşullarla ispat edilmesi zorunludur; bu ispat savunmada öncelikli olarak sorgulanmalıdır.
Örgüt Üyeliği: Aranmaz
Suçun oluşması için sanığın terör örgütü üyesi olması gerekmez. Örgütle organik bağı bulunmayan bir kişi de bu suçun faili olabilir. Örgüt üyeliği ayrıca TCK m.314 kapsamında değerlendirilebilir; ancak bu iki suç birbirinin ön koşulu değildir.
“Propagandaya Dönüşme” Ne Anlama Gelir?
TMK m.7/3’ün en tartışmalı unsuru, toplantının “terör örgütünün propagandasına dönüşmesi” şartıdır. Bu kavram hem savunmada hem savcılıkta sıkça yanlış değerlendirilmektedir.
Yargıtay’ın Dönüşüm Standardı: Yargıtay; bir toplantının terör propagandasına dönüştüğünün söylenebilmesi için, toplantının bütünlüklü değerlendirmesinde terör örgütünün şiddet içeren yöntemlerini destekleyen, meşrulaştıran ya da teşvik eden içeriğin belirleyici hale gelmesi gerektiğini içtihat etmektedir. Salt bir örgüt liderinin adının geçmesi, toplantının propagandaya dönüştüğü anlamına gelmez. Şiddet yöntemlerine açık çağrı ya da destek içeriğinin somut olarak ortaya konulması aranır. Bu ölçüt savunmada en temel itiraz noktasını oluşturur.
- Propagandaya dönüşümün göstergeleri: Terör örgütü liderini destekler nitelikte slogan; örgüte ait flamanın açılması; örgütün şiddet eylemlerini meşrulaştıran konuşmalar; çatışma simgelerinin taşınması.
- Propagandaya dönüşüm sayılmayan haller: Salt eleştiri içeren konuşmalar; insan hakları talepleri; olayları protesto etmek amacıyla barışçıl toplanma; bildirim eksikliği gibi salt teknik aykırılıklar.
“Kimliğini Gizlemek Amacıyla” Unsuru: Yargıtay Standardı
Kimliği gizlemek amacıyla yüzün kapatılması suçunda özel kast, suçun mihenk taşıdır. Bu kastın varlığı nasıl belirlenir?
Kimlik Gizleme Kastı VAR Sayılan Durumlar
Olağan yaşamda kullanılması mümkün olmayan bir maskenin gösteri ortamında takılması; kapatmanın kimliği ciddi ölçüde gizleyecek nitelikte olması; kamera görüntülerinde kişinin tanınmasının fiilen imkânsız hale gelmesi; kapatmanın yalnızca gösteri sırasında yapılıp sonra kaldırılması.
Kimlik Gizleme Kastı YOK Sayılabilecek Durumlar
Dini inanç kapsamında örtünme (yüzün örtülü olduğunun önceki yaşamda da sabit olması); tıbbi gereklilik gösteren belge; soğuk ya da tozlu hava koşulları (havanın gerçekten koşula uygun olması); yüz boyasının siyasal ifade biçimi olarak kullanılması (AYM içtihadıyla desteklenebiliyorsa).
Kimliğin Tespit Edilmesi Mümkünse Suç Oluşmaz: Yargıtay; failin kimliğinin başka delillerle (beden ölçüleri, giysi, hareket tarzı, eşya vb.) tespit edilmesinin mümkün olduğu durumlarda m.7/3’teki nitelikli halin oluşmadığını içtihat etmektedir. Savunmada failin kimliğinin kamera dışı yollarla zaten bilindiği ya da kolaylıkla tespit edilebildiği argümanı bu nedenle kritik önem taşır.
Kolluk Kamera Kayıtları ve Adli Antropoloji Raporu ile Teşhis
Kolluk kamera kayıtları adli antropoloji raporu teşhis meselesi; TMK m.7/3 davalarında delil hukukunun en kritik boyutunu oluşturmaktadır. Yargıtay, yüzü kapalı bir kişinin kimliğini tespite dayanan mahkûmiyetlerde bu kanıtların hukuka uygunluğunu titizlikle denetlemektedir.
| Delil Türü | Hukuki Niteliği | Savunmada Sorgulanması Gereken Nokta |
|---|---|---|
| Kolluk kamera kayıtları (MOBESE, vb.) | Birincil delil; zincir muhafazası şarttır | Kaydın tarih-saat bütünlüğü, değiştirilmemiş olduğuna dair hash değeri, hangi kameradan alındığı |
| Olay tutanakları | Destekleyici delil; bizzat gören kolluk görevlisi imzası aranır | Tutanağı imzalayan görevlinin olayı fiilen gözlemleyip gözlemlemediği |
| Adli antropoloji bilirkişi raporu | Kimlik tespitinde uzman delil; yüz kapalıysa temel araç | Bilirkişinin uzmanlık belgesi; kullanılan metodolojinin bilimsel standartlara uygunluğu; yanılma payının açıklanıp açıklanmadığı |
| Parmak izi / DNA | Kişiyi doğrudan tanımlayan güçlü delil | Örneğin aracın ya da nesnenin üzerinde bırakılan iz; zincir muhafaza ve alınma usulü |
| Tanık beyanı | Destekleyici; tek başına yetersiz olabilir | Tanığın yüzü kapalı kişiyi nasıl tanıdığı; tanıklığın çelişkisiz olup olmadığı |
Adli Antropoloji Raporuna İtiraz: Yargıtay; adli antropoloji raporunun sanığa duruşmada okunması gerektiğini ve sanığa rapora itiraz hakkının tanınması zorunluluğunu içtihat etmektedir. Bu zorunluluk yerine getirilmeksizin mahkûmiyet kurulması bozma nedeni sayılmaktadır. Savunmada raporun metodolojisi, örneklem büyüklüğü ve sonucun hata payı titizlikle sorgulanmalıdır.
Avukata Sor
TMK m.7/3 kapsamındaki suçlamalarda delil zincirinin denetlenmesi, adli antropoloji raporuna itiraz ve savunma stratejisinin oluşturulması için erken hukuki destek belirleyicidir.
TMK m.7/3 ile 2911 s.K. m.33/1-a Arasında İçtima Sorunu
Uygulamada savcılıkların sıklıkla yaptığı ancak Yargıtay’ın tutarlı biçimde bozduğu bir hata; aynı eylem için hem TMK m.7/3 hem de 2911 sayılı kanun 33/1-b maddesi yüzü gizleme kapsamında birlikte hüküm kurulmasıdır.
Özel Norm – Genel Norm İlkesi: Yargıtay 16. Ceza Dairesi; terör örgütünün propagandasına dönüşmüş bir gösteride kimliğini gizlemek amacıyla yüzünü kapatan fail hakkında, her türlü yasadışı gösteride uygulama imkânı bulunan genel norm niteliğindeki 2911 s.K. m.33/1-a yerine, fiilin haksızlık muhtevasını tamamen tüketen özel norm olan TMK m.7/3’ten ceza verilmesinin yeterli olduğunu içtihat etmektedir. Her iki suçtan birden hüküm kurulması bozma nedeni sayılır. Bu içtihat savunmada aktif biçimde kullanılabilir.
| Durum | Doğru Uygulama | Hatalı Uygulama |
|---|---|---|
| Terör propagandasına dönüşen gösteride yüz kapatma | Yalnızca TMK m.7/3 | TMK m.7/3 + 2911 m.33/1-a birlikte (bozma nedeni) |
| Terör propagandasına dönüşmeyen gösteride yüz kapatma | Yalnızca 2911 m.33/1-a | TMK m.7/3 uygulama (hatalı nitelendirme) |
| Terör propagandasına dönüşen gösteride yüz kapatma + cebir | TMK m.7/3 (alt sınır 4 yıl) | Ayrıca TCK 265 eklenebilir (kolluğa direnme) |
Örgüt Üyesi Olmamakla Birlikte Örgüt Adına Suç İşleme
Örgüt üyesi olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme meselesi; TMK m.7/3 davaları ile TCK m.220/8 ve TMK m.7 fıkra 4’ün kesiştiği kritik bir noktadır.
TMK m.7 Fıkra 4 – “Örgüt Adına” Suç
TMK m.7/4; terör örgütüne üye olmaksızın örgüt adına propaganda suçu veya 2911 s.K.’ya muhalefet suçu işleyenler hakkında TCK m.314/3’te tanımlanan silahlı terör örgütü üyeliğinden ayrıca ceza verilmeyeceğini hükme bağlar. Bu düzenleme; örgüt üyesi olmayan sanığı doğrudan terör örgütü üyesi gibi cezalandırmanın önüne geçen önemli bir güvencedir.
Örgüt Adına Hareket Etmenin İspatı
Örgüt adına hareket edildiğinin söylenebilmesi için örgütün eylem çağrısının, muhatabı belirsiz bir topluluğa değil, doğrudan fiili icra edecek kişiye yöneltilmiş olması gerekir. Genel bir propaganda çağrısına katılmak, örgüt adına suç işlemek anlamına gelmez. Bu ayrım Yargıtay Ceza Genel Kurulu içtihadında yerleşmiş durumdadır.
Savunmada Kullanılacak Argüman: Savcılıklar zaman zaman yüzü kapalı gösteride yer almayı doğrudan “örgüt üyeliği” ya da “örgüt adına suç işleme” olarak nitelendirmeye çalışır. Oysa Yargıtay Ceza Genel Kurulu; örgütün genel çağrısına katılmanın örgüt adına hareket etme sayılamayacağını ve bu nedenle TCK m.314/3’ten ayrıca ceza verilemeyeceğini içtihat etmektedir. Bu içtihat savunmada açıkça ileri sürülmelidir.
Cebir, Şiddet veya Silah Varlığında Alt Sınır Artırımı
TMK m.7/3’ün ikinci cümlesi; suçu işleyenlerin aynı zamanda cebir ve şiddete başvurması ya da silah, molotof ve benzeri araçlar taşıması veya kullanması halinde cezanın alt sınırının dört yıldan az olamayacağını hükme bağlar. Bu artırımın uygulanabilmesi için iki ayrı unsurun birlikte gerçekleşmesi zorunludur.
- Kimlik gizleme + cebir/şiddet: Sanığın yüzünü kapatarak gösteride yer alması ve aynı eylemi gerçekleştirirken cebir ya da şiddet uygulaması. Bu iki unsurun aynı kişiye ait olduğunun somut delillerle ispatlanması gerekir.
- Kimlik gizleme + silah/patlayıcı taşıma veya kullanma: Yüzü kapalı halde molotof, ateşli silah veya benzeri araç taşıma ya da kullanma. Taşımanın bizzat eylemde bulunulan kişiye atfedilebilmesi zorunludur.
- İspat yükü: Alt sınır artırımı için her iki unsurun da sanığa ait olduğunun kamera kayıtları, parmak izi veya tutanakla kanıtlanması gerekir. Soyut isnat yetmez.
HAGB, Erteleme ve İnfaz Rejimi
| Seçenek | TMK m.7/3 (3-5 yıl) | TMK m.7/3 + Cebir (min. 4 yıl) |
|---|---|---|
| HAGB | Uygulanamaz (3 yıl alt sınır) | Uygulanamaz |
| Erteleme | Uygulanamaz | Uygulanamaz |
| Adli para cezasına çevirme | Uygulanamaz | Uygulanamaz |
| Koşullu tahliye | 3/4 infaz sonrası (terör suçu) | 3/4 infaz sonrası |
| Açık ceza infaz kurumu | Kısıtlı (terör suçlusu rejimi) | Kısıtlı |
| Denetimli serbestlik | Sınırlı koşullarda mümkün | Sınırlı |
Terör Suçlarında 3/4 İnfaz Oranı: TMK kapsamındaki suçlarda koşullu tahliye için cezanın 3/4’ünün infaz edilmesi zorunludur. 3 yıl hapis cezasında yaklaşık 2 yıl 3 ay fiili infaz; 5 yıllık cezada ise yaklaşık 3 yıl 9 ay fiili infaz aranır. Yüzü kapalı gösteriye katılma ağır ceza mahkemesinde görülen bu davaların infaz süreçleri, olağan suçlara kıyasla çok daha ağır koşullar içermektedir.
Savunmada Kritik Argümanlar
TMK m.7/3 kapsamındaki davalarda savunmanın öncelikle odaklanması gereken argümanlar dört temel başlık altında toplanabilir:
Toplantının Propagandaya Dönüşüp Dönüşmediği
Bu, suçun temel önkoşuludur. Toplantının bütününde terör propagandası niteliğinin taşındığı somut ve belirli unsurlarla ortaya konulamamışsa suç m.7/3 kapsamında değerlendirilemez. Savcılığın bu ispatı yapamadığı durumlarda m.7/3 uygulanması hatalıdır.
Kimlik Gizleme Kastının Yokluğu
Dini örtünme, sağlık gerekçesi, hava koşulları veya siyasi bir ifade biçimi olarak yüz boyası kullandığı somut koşullarla ortaya konulabilen kişinin kimlik gizleme kastı taşımadığı argümanı güçlü bir savunma zemini oluşturur.
Adli Antropoloji Raporuna İtiraz
Raporun bilimsel metodolojisi, uzmanın niteliği, hata payı ve sanığa okunup okunmadığı; tüm bu noktalar savunmada titizlikle incelenmelidir. Rapor sanığa okunmadan mahkûmiyet kurulması tek başına bozma nedenidir.
İçtima Hatasının Düzeltilmesi
2911 m.33/1-a’dan da hüküm kurulmuşsa, Yargıtay’ın özel norm-genel norm içtihadı kapsamında bu maddenin uygulanmaması talep edilmelidir. Bu itirazın zamanında yapılması, hem ceza miktarı hem de uygulanacak infaz rejimi bakımından sonucu değiştirebilir.
Yargıtay Kararları – Emsal İçtihatlar
Yargıtay 16. Ceza Dairesi; terör örgütünün propagandasına dönüşen yasadışı gösteride kimliğini gizlemek amacıyla yüzünü kapatarak katılan ve güvenlik güçlerine molotof atan sanık hakkında, genel norm niteliğindeki 2911 s.K. m.33/1-a’dan değil, fiilin haksızlık muhtevasını tamamen tüketen özel norm niteliğindeki TMK m.7/3’ten ceza verilmesi gerektiğini içtihat etmiştir. Bu karar her iki suçtan birden hüküm kurulmasını bozma nedeni saymaktadır. Savunmada bu içtihadı aktif biçimde kullanmak, ceza miktarını ve yargılamayı doğrudan etkiler.
Yargıtay 16. Ceza Dairesi; sanığın üzerinde ele geçen puşinin yüzünü kapatmak suretiyle eylemde kullanıldığına ilişkin tutanak ya da görüntü kaydının olmaması karşısında, mahkûmiyete yeterli her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil bulunmadığını içtihat etmiştir. Yalnızca üstünde puşi bulunması, bu nesnenin yüzü kapatmak amacıyla kullanıldığını kanıtlamaz. Savunmada bu delil boşluğu birincil argüman olarak ileri sürülmelidir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu; terör örgütünün genel çağrısı üzerine gösterilere katılarak slogan atmanın, doğrudan örgüt adına suç işleme kapsamında değerlendirilemeyeceğini içtihat etmektedir. Örgüt adına hareket etmenin söylenebilmesi için örgütün eylem çağrısının, muhatabı belirsiz bir topluluğa değil, suçu fiilen icra edecek kişiye yöneltilmiş olması gerekir. Bu karar; “örgüt adına suç işleme” iddiasına karşı savunmanın ana dayanağını oluşturur.
Yargıtay; yüzü kısmen ya da tamamen kapalı görünen sanığın kimliğinin; giyim, beden ölçüsü, yürüyüş biçimi veya çevresindeki kişilere ilişkin başka delillerle kolaylıkla tespit edilebildiği hallerde, TMK m.7/3’teki nitelikli halin oluşmadığını içtihat etmektedir. Kimliğin “ciddi ölçüde gizlenmiş” olması zorunludur; salt kısmi örtme yeterli değildir. Savunmada kimlik tespitinin mümkün olduğunu gösteren her türlü delil sunulmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Ankara Ceza Avukatı – TMK Kapsamındaki Davalarda Hukuki Destek
TMK m.7/3 kapsamındaki davalar; toplantının terör propagandasına dönüşüp dönüşmediğinin sorgulanması, kimlik gizleme kastının ispatının denetlenmesi, adli antropoloji ve kamera kanıtlarına etkin itiraz, içtima hatasının düzeltilmesi ve örgüt üyeliği iddiasının çürütülmesi bakımından derinlemesine teknik uzmanlık gerektirmektedir. Bu davalarda her aşama; soruşturmadan temyize kadar titizlikle yönetilmelidir.
Ankara merkezli ceza hukuku büromuz; terör ve TMK kapsamındaki davalarda kapsamlı hukuki destek sunmaktadır.
Avukata Sor
TMK m.7/3 kapsamındaki suçlamayla karşılaştıysanız hukuki durumunuzu değerlendirmek için bizimle iletişime geçin.