Şikayete bağlı suçlar, mağdur şikayet etmedikçe savcılığın soruşturma başlatamadığı suçlardır. Dayanak, Türk Ceza Kanunu’nun 73. maddesidir. Şikayet süresi, suçun ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 6 aydır. Hakaret suçunda bu süre her halde suç tarihinden itibaren 2 yılı geçemez. Başlıca şikayete bağlı suçlar şunlardır: basit kasten yaralama, taksirle yaralama, basit tehdit, hakaret, cinsel taciz, konut dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme ve güveni kötüye kullanma. Mağdur, hüküm kesinleşinceye kadar şikayetinden vazgeçebilir. Vazgeçme halinde dava düşer.
Dayanak
TCK md. 73
Şikayet ve vazgeçme
Şikayet Süresi
6 Ay
Öğrenmeden itibaren
Hakaret İçin Üst Sınır
2 Yıl
Suç tarihinden
İcra ve Çek Suçları
3 Ay
İİK md. 347
Vazgeçme
Kesinleşmeye Kadar
Dava düşer
Sanığın Kabulü
Gerekir
Kabul etmezse sürer
Uzlaştırma
Kural Olarak Var
Cinsel suçlar hariç
Başvuru Yeri
Savcılık veya Kolluk
CMK md. 158
Bu Yazımızda Neler Bulacaksınız
- Takibi Şikayete Bağlı Suç Ne Demek?
- Şikayete Bağlı Suçlarda Şikayet Süresi Ne Kadardır?
- Şikayete Bağlı Suçlar Nelerdir? TCK Tam Liste
- Özel Kanunlarda Şikayete Bağlı Suçlar
- Şikayete Bağlı Olmayan Suçlar Nelerdir?
- Şikayet Nasıl ve Nereye Yapılır?
- Şikayetten Vazgeçme ve Sonuçları
- Sık Sorulan Sorular
- Ankara Avukat – Şikayet ve Uzlaştırma Süreçleri
Takibi Şikayete Bağlı Suç Ne Demek?
Ceza hukukunda kural, savcının suçu öğrendiği anda kendiliğinden soruşturma başlatmasıdır. Buna re’sen takip denir. Bazı suçlarda kanun bu kurala istisna getirmiştir. Bu suçlarda mağdurun şikayeti olmadan soruşturma açılamaz.
Kanun koyucu, daha çok kişiler arasındaki hafif uyuşmazlıkları bu gruba almıştır. Amaç, mağdurun istemediği bir yargılamanın önüne geçmektir. Şikayete bağlı suçlar, mağdura dava üzerinde bir tasarruf hakkı tanır. Mağdur isterse şikayetinden vazgeçebilir.
| Ölçüt | Şikayete Bağlı Suç | Re’sen Takip Edilen Suç |
|---|---|---|
| Soruşturmanın başlaması | Mağdurun şikayeti gerekir | İhbar veya öğrenme yeterlidir |
| Süre | 6 ay içinde şikayet edilmelidir | Yalnızca dava zamanaşımı vardır |
| Vazgeçme | Dava düşer | Davayı etkilemez |
| Uzlaştırma | Kural olarak uygulanır | Yalnızca kanunda sayılanlarda |
Şikayete Bağlı Suçlarda Şikayet Süresi Ne Kadardır?
Şikayet süresi altı aydır. Süre, mağdurun hem fiili hem de faili öğrendiği günden başlar. Faili bilinmeyen bir olayda süre işlemez. Ancak şikayet her halde dava zamanaşımı süresi içinde yapılmalıdır.
| Suç Grubu | Şikayet Süresi | Dayanak |
|---|---|---|
| Genel kural (TCK’daki şikayete bağlı suçlar) | Öğrenmeden itibaren 6 ay | TCK md. 73/1 |
| Hakaret suçu | 6 ay, her halde suç tarihinden itibaren 2 yıl | TCK md. 73/2 |
| İcra ve iflas suçları | Öğrenmeden itibaren 3 ay, her halde 1 yıl | İİK md. 347 |
| Karşılıksız çek keşide etme | İcra suçlarındaki süreye tabidir | 5941 sayılı Kanun md. 5 |
Dikkat: Altı aylık süre hak düşürücüdür. Süre geçtikten sonra yapılan şikayet üzerine kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Dava açılmışsa düşme kararı verilir.
Birden fazla mağdur varsa her birinin şikayet hakkı ayrıdır. Mağdurlardan biri süreyi kaçırsa bile diğerlerinin hakkı devam eder. Hakaretin özel süresi 9. Yargı Paketi ile 2024’te eklenmiştir. Ayrıntılar için hakaret suçu şikayet dilekçesi yazımıza bakabilirsiniz.
Şikayete Bağlı Suçlar Nelerdir? TCK Tam Liste
Aşağıdaki liste Türk Ceza Kanunu’nda takibi şikayete bağlı olan suçları madde sırasıyla gösterir. Bir maddenin yalnızca bazı fıkraları şikayete bağlı olabilir. Bu nedenle fıkra bilgisi önemlidir.
Kişilere Karşı Suçlar
| Madde | Suç | Not |
|---|---|---|
| 86/2 | Basit kasten yaralama | Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen yaralama |
| 89 | Taksirle yaralama | Bilinçli taksirle işlenen ağır haller hariç |
| 102/1 | Cinsel saldırı (basit hal) | Eşe karşı nitelikli hal de şikayete bağlıdır. |
| 104/1 | Reşit olmayanla cinsel ilişki | Cebir, tehdit ve hile yoksa |
| 105/1 | Cinsel taciz | Basit hal |
| 106/1 ikinci cümle | Tehdit | Malvarlığına zarar verme veya sair kötülük tehdidi |
| 116/1-2 | Konut ve işyeri dokunulmazlığının ihlali | Basit hal |
| 117/1 | İş ve çalışma hürriyetinin ihlali | Yalnızca birinci fıkra |
| 123 | Kişilerin huzur ve sükununu bozma | Tüm hal |
| 123/A | Israrlı takip | Uzlaştırma uygulanmaz |
| 125 ve 130 | Hakaret ve kişinin hatırasına hakaret | Kamu görevlisine görevi nedeniyle hakaret hariç |
| 132, 133, 134 | Haberleşmenin gizliliği, konuşmaların dinlenmesi, özel hayatın gizliliği | Kişisel veri suçları hariç |
Malvarlığına Karşı Suçlar
| Madde | Suç | Not |
|---|---|---|
| 144 | Hırsızlık (paylı veya elbirliği malı, hukuki alacağı tahsil amacı) | Basit hırsızlık re’sen takip edilir. |
| 146 | Kullanma hırsızlığı | Malın geri verilmesi şartıyla |
| 151/1 | Mala zarar verme | Nitelikli hal re’sen takip edilir. |
| 154/1 | Hakkı olmayan yere tecavüz | Birinci fıkra |
| 155/1 | Güveni kötüye kullanma | Hizmet ilişkisiyle işlenen hal hariç |
| 156 | Bedelsiz senedi kullanma | Tüm hal |
| 159 | Alacağı tahsil amacıyla dolandırıcılık | Basit dolandırıcılık bu kapsamda değildir. |
| 160 | Kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf | Tüm hal |
| 167/2 | Yakınlar arasında malvarlığı suçları | Yağma hariç, ceza yarıya iner. |
Topluma ve Aileye Karşı Suçlar
| Madde | Suç | Not |
|---|---|---|
| 209 | Açığa imzanın kötüye kullanılması | Tüm hal |
| 233/1 | Aile hukukundan doğan yükümlülüğün ihlali | Birinci fıkra |
| 234/3 | Evi terk eden çocuğu yanında tutma | Üçüncü fıkra |
| 239/1-2 | Ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrını açıklama | Yabancıya açıklama ve cebir halleri hariç |
Bu suçların bir kısmı için sitemizde ayrı rehberler vardır. Cinsel taciz suçu, özel hayata karşı suçlar ve reşit olmayanla cinsel ilişki suçu bunlardandır. Kanunun güncel metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.
Özel Kanunlarda Şikayete Bağlı Suçlar
- İcra ve İflas Kanunu suçları: Mal kaçırma ve beyana aykırılık gibi suçlar şikayete bağlıdır. Süre üç aydır. Borcun ödenmesi davayı düşürür.
- Karşılıksız çek keşide etme: Çek hamilinin şikayeti üzerine soruşturulur. Ayrıntılar karşılıksız çek düzenleme suçu yazımızdadır.
- Marka hakkına tecavüz: Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamındaki marka suçları şikayete bağlıdır.
Şikayete Bağlı Olmayan Suçlar Nelerdir?
Uygulamada en sık hata bu noktada yapılır. Bazı suçların yalnızca basit hali şikayete bağlıdır. Aynı suçun nitelikli hali re’sen takip edilir. Mağdur şikayetinden vazgeçse bile dava sürer.
| Suç | Neden Re’sen Takip Edilir? |
|---|---|
| Eşe, kardeşe, üstsoya veya altsoya karşı basit yaralama | Kanun bu halde şikayet aranmayacağını açıkça belirtir. |
| Silahla basit yaralama | Nitelikli hal sayılır, şikayet aranmaz. |
| Basit dolandırıcılık (TCK 157) | Uzlaştırmaya tabidir ama şikayete bağlı değildir. |
| Basit hırsızlık (TCK 141-142) | Malvarlığı suçlarının çoğu re’sen takip edilir. |
| Silahla veya birden fazla kişiyle tehdit | Nitelikli tehdit şikayete bağlı değildir. |
| Nitelikli mala zarar verme (TCK 152) | Kamu malına veya ağır yöntemle işlenen hal |
| Kamu görevlisine görevi nedeniyle hakaret | Kanun bu hali istisna tutmuştur. |
Aile içi yaralama dosyalarında bu ayrım sonucu tamamen değiştirir. Eşler barışsa bile dava devam eder. Ayrıntılar için eşe, üstsoya ve altsoya kasten yaralama yazımıza bakabilirsiniz.
Avukata Sor
Şikayet süreniz dolmak üzereyse veya şikayetten vazgeçmenin sonuçlarını bilmiyorsanız karar vermeden önce danışın. Olayın tarihini ve belgelerinizi, ceza dosyalarını takip eden avukatımıza iletin.
Şikayet Nasıl ve Nereye Yapılır?
Süreyi Hesaplayın
Fiili ve faili öğrendiğiniz günü belirleyin. Altı aylık süre bu tarihten başlar.
Delilleri Toplayın
Mesaj, fotoğraf, video, darp raporu ve tanık bilgilerini bir araya getirin. Ekran görüntülerinin tarihini koruyun.
Doğru Makama Başvurun
Şikayet Cumhuriyet Başsavcılığı’na veya polis ve jandarmaya yapılır. Valilik, kaymakamlık ve mahkemeye verilen şikayetler savcılığa iletilir.
Yazılı veya Sözlü Şikayet Edin
Dilekçe verebilir veya beyanınızı tutanağa geçirtebilirsiniz. Yurt dışındaysanız konsolosluğa başvurabilirsiniz.
Uzlaştırma Teklifini Değerlendirin
Savcılık dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderebilir. Teklife yedi gün içinde cevap verilir.
Uzlaştırma sürecinde size para isteyen bir kişi çıkarsa dikkatli olun. Gerçek süreç ve sahte mesajların farkı uzlaştırmacı avukat dolandırıcılığı yazımızda anlatılmıştır.
Şikayetten Vazgeçme ve Sonuçları
| Kural | Açıklama |
|---|---|
| Ne zamana kadar? | Hüküm kesinleşinceye kadar vazgeçilebilir. Kesinleşmeden sonraki vazgeçme infazı durdurmaz. |
| Sonucu | Soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı, kovuşturmada düşme kararı verilir. |
| Sanığın kabulü | Sanık vazgeçmeyi kabul etmezse yargılama devam eder. |
| Birden fazla şüpheli | Biri için yapılan vazgeçme hepsini kapsar. |
| Tazminat hakkı | Mağdur ayrıca kişisel haklarından da vazgeçtiğini açıkça belirtirse hukuk davası açamaz. |
| Yeniden şikayet | Vazgeçilen şikayet aynı fiil için yeniden yapılamaz. |
Vazgeçme ile davadan feragat aynı kavram değildir. Farkı feragat ne demek yazımızda açıkladık. Şikayetten vazgeçerken tazminat hakkının da kaybedilmemesi için beyan dikkatle yazılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Ankara Avukat – Şikayet ve Uzlaştırma Süreçleri
Şikayete bağlı suçlarda zamanlama her şeydir. Altı aylık süre kaçırılırsa hak tamamen kaybedilir. Şikayetten vazgeçmek ise geri alınamaz bir karardır. Uzlaştırma teklifinde kararlaştırılan edim, ileride açılacak tazminat davasını da etkiler. Bu nedenle şikayet dilekçesi, uzlaştırma görüşmesi ve vazgeçme beyanı hukuki sonuçları düşünülerek hazırlanmalıdır.
Yazar: Av. Burak Mert Kaya, Ankara. Son güncelleme: 26 Ekim 2026. Dayanak: 5237 sayılı TCK md. 73 ve ilgili suç maddeleri, 5271 sayılı CMK md. 158 ve 253, 2004 sayılı İİK md. 347, 5941 sayılı Kanun md. 5, 7531 ve 7571 sayılı Kanunlar. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut dosyanız için hukuki görüş alınız.
Avukata Sor
Şikayete bağlı suçlar, şikayet süresi ve vazgeçmenin sonuçları için Ankara’da görüşme talep edin.