Gizlilik kararı nedir sorusunun hukuki karşılığı kısıtlama kararıdır. Bu karar, şüphelinin avukatının soruşturma dosyasını incelemesini ve belge örneği almasını sınırlar. Dayanak, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 153. maddesidir. Kararı yalnızca savcının talebi üzerine sulh ceza hâkimi verebilir. Kısıtlama her suçta değil, kanunda sayılan kasten öldürme, uyuşturucu ticareti, örgüt ve terör gibi suçlarda mümkündür. Şüphelinin ifadesi ve bilirkişi raporları her zaman görülebilir. Karar, iddianamenin kabulüyle kendiliğinden kalkar. Karara iki hafta içinde itiraz edilebilir.
Hukuki Adı
Kısıtlama Kararı
CMK md. 153/2
Kim Talep Eder
Cumhuriyet Savcısı
Kolluk isteyemez
Kim Karar Verir
Sulh Ceza Hâkimi
Gerekçeli olmalı
Hangi Suçlarda
Kanunda Sayılanlar
Kapalı liste
Her Zaman Açık
İfade ve Bilirkişi
CMK md. 153/3
Ne Zaman Kalkar
İddianame Kabulü
Kendiliğinden
İtiraz Süresi
2 Hafta
Öğrenmeden itibaren
İhlalin Cezası
1-3 Yıl Hapis
TCK md. 285
Bu Yazımızda Neler Bulacaksınız
- Gizlilik Kararı Nedir?
- Soruşturmanın Gizliliği ile Kısıtlama Kararı Aynı mı?
- Gizlilik Kararı Hangi Suçlarda Verilebilir?
- Gizlilik Kararı Olan Dosyayı Kimler Görebilir?
- Gizlilik Kararı Nasıl Alınır?
- Gizlilik Kararına Nasıl İtiraz Edilir?
- Kısıtlama Kararı ve Tutukluluk
- Gizliliğin İhlali Suçu ve Cezası
- Sık Sorulan Sorular
- Ankara Avukat – Kısıtlamalı Soruşturmalarda Savunma
Gizlilik Kararı Nedir?
Halk arasında gizlilik kararı denen işlem, kanunda kısıtlama kararı olarak geçer. Soruşturma dosyasına erişimi sınırlayan bir hâkim kararıdır. Amaç, delillerin karartılmasını ve tanıkların etkilenmesini önlemektir. Karar yalnızca soruşturma aşamasında verilebilir.
Kural, avukatın dosyayı inceleyebilmesidir. Şüphelinin avukatı soruşturma evresinde dosyayı inceler ve harç ödemeden örnek alır. Kısıtlama bu kuralın istisnasıdır. Bu nedenle dar yorumlanır ve gerekçeli olmak zorundadır.
Dosyada kısıtlama kararı var ne demek? Avukatınızın, soruşturma dosyasındaki bazı belgeleri şimdilik göremeyeceği anlamına gelir. Hakkınızda bir dava açıldığı veya ceza verileceği anlamına gelmez.
Kısıtlama, soruşturmanın hâlâ devam ettiğini gösterir. Delil toplama işlemleri sürmektedir.
Soruşturmanın Gizliliği ile Kısıtlama Kararı Aynı mı?
İki kavram sıkça karıştırılır. Soruşturmanın gizliliği bir genel ilkedir. Ayrı bir karar gerektirmez. Kısıtlama kararı ise belirli bir dosya için verilen özel bir hâkim kararıdır.
| Ölçüt | Soruşturmanın Gizliliği | Kısıtlama Kararı | Yayın Yasağı |
|---|---|---|---|
| Dayanak | CMK md. 157 | CMK md. 153/2 | Anayasa md. 28 ve basın mevzuatı |
| Karar gerekir mi? | Hayır, kendiliğinden geçerlidir | Evet, sulh ceza hâkimi verir | Evet, hâkim verir |
| Kimi bağlar? | Soruşturmada görev alan herkesi | Şüphelinin avukatını | Basın ve yayın kuruluşlarını |
| Avukat dosyayı görebilir mi? | Evet | Kısıtlanan belgeleri göremez | Evet |
| Ne zaman sona erer? | Kovuşturma başlayınca | İddianame kabul edilince | Kararda yazan süre veya kaldırma |
Kamuoyunda konuşulan dosyalarda çoğu zaman yayın yasağı kararı verilir. Bu karar avukatın dosya incelemesini etkilemez. Yalnızca haber yapılmasını sınırlar. Gizlilik kararı nedir sorusunu araştıranların en sık yaptığı hata bu iki kararı aynı sanmaktır.
Gizlilik Kararı Hangi Suçlarda Verilebilir?
Kısıtlama her soruşturmada verilemez. Kanun, suçları tek tek saymıştır. Liste kapalıdır. Listede olmayan bir suçta verilen kısıtlama kararı hukuka aykırıdır.
| Suç Grubu | Kanun Maddesi |
|---|---|
| Kasten öldürme ve nitelikli halleri | TCK md. 81-83 |
| Nitelikli cinsel saldırı | TCK md. 102 (birinci fıkra hariç) |
| Çocukların cinsel istismarı | TCK md. 103 |
| Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti | TCK md. 188 |
| Suç işlemek amacıyla örgüt kurma | TCK md. 220 |
| Devletin birliğini bozma ve devlet güvenliğine karşı suçlar | TCK md. 302-304, 307-316 |
| Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk | TCK md. 326-337 |
| Silah kaçakçılığı | 6136 sayılı Kanun md. 12 |
| Banka zimmeti | 5411 sayılı Kanun md. 160 |
| Kaçakçılık suçları | 5607 sayılı Kanun |
Önemli: Basit veya nitelikli dolandırıcılık bu listede yoktur. Tek başına dolandırıcılık soruşturmasında kısıtlama kararı verilemez. Dosyaya örgüt suçlaması eklenmişse durum değişir.
Listedeki suçların bir kısmı için sitemizde ayrı rehberler bulunur. Uyuşturucu ticareti suçu, kasten öldürme suçu ve banka zimmeti suçu bunlardan bazılarıdır.
Gizlilik Kararı Olan Dosyayı Kimler Görebilir?
Kısıtlama mutlak değildir. Bazı belgeler hiçbir koşulda gizlenemez. Kanun bunları açıkça saymıştır. Avukat, kısıtlama olsa bile bu belgeleri inceler ve örnek alır.
| Belge veya Kişi | Kısıtlama Varken Durumu |
|---|---|
| Şüphelinin veya yakalananın ifade tutanağı | Her zaman görülebilir |
| Bilirkişi raporları | Her zaman görülebilir |
| Şüphelinin katılmaya hakkı olan işlemlerin tutanakları | Her zaman görülebilir |
| Tanık ifadeleri, teknik takip ve HTS kayıtları | Kısıtlanabilir |
| Cumhuriyet savcısı ve sulh ceza hâkimi | Dosyanın tamamını görür |
| Mağdurun (müştekinin) avukatı | Şüphelinin avukatıyla aynı kurallara tabidir |
Teknik takip kayıtları kısıtlamaya en sık konu olan belgelerdir. Bu kayıtların ne olduğunu HTS kaydı nedir yazımızda anlattık. Gizli soruşturmacı raporları da çoğu zaman kısıtlı tutulur. Ayrıntı için gizli soruşturmacı nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Gizlilik Kararı Nasıl Alınır?
Savcı Talepte Bulunur
Kararı yalnızca Cumhuriyet savcısı isteyebilir. Polis veya jandarma doğrudan talep edemez. Mağdur da kısıtlama isteyemez.
Talep Gerekçelendirilir
Savcı, dosyanın incelenmesinin soruşturmanın amacını nasıl tehlikeye düşüreceğini açıklamalıdır.
Sulh Ceza Hâkimi Karar Verir
Hâkim, suçun listede olup olmadığını ve somut tehlikeyi değerlendirir. Kararı yazılı ve gerekçeli verir.
Karar UYAP’a İşlenir
Kısıtlama kararı dosyaya kaydedilir. Avukat dosyayı açmak istediğinde kısıtlı belgelere erişemez.
Avukata Bildirilir
Avukat, kısıtlama olduğunu ve hangi belgelerin kapsamda olduğunu öğrenir. İtiraz süresi bu tarihten işler.
Kararın uzunluğu konusunda kanunda bir sınır yoktur. Belirli aralıklarla yenilenmesi de gerekmez. Bu nedenle bazı dosyalarda kısıtlama aylarca sürebilir. Karar, iddianamenin mahkemece kabulüyle kendiliğinden kalkar. Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilirse de sona erer.
Avukata Sor
Dosyanızda kısıtlama kararı varsa savunma çoğu zaman eksik bilgiyle yürür. Kararın kanuna uygun olup olmadığını ve itiraz imkânını, soruşturma dosyalarını takip eden ceza avukatımızla değerlendirin.
Gizlilik Kararına Nasıl İtiraz Edilir?
Kısıtlama kararı kesin değildir. Şüpheli veya avukatı itiraz edebilir. İtiraz, kararı veren sulh ceza hâkimliğine dilekçeyle yapılır. Hâkimlik kararını düzeltmezse dosyayı numara olarak kendisini izleyen sulh ceza hâkimliğine gönderir.
İtiraz süresi iki haftadır. Süre, kararın öğrenildiği günden başlar. Bu süre 8. Yargı Paketi ile yedi günden iki haftaya çıkarılmıştır. Kanunun güncel metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.
| İtiraz Gerekçesi | Açıklama |
|---|---|
| Suç kanundaki listede yok | Kapalı listede yer almayan suçta kısıtlama verilemez. |
| Karar kalıp gerekçe içeriyor | Kanun maddesinin tekrar edilmesi gerekçe sayılmaz. |
| Talep savcıdan gelmemiş | Kolluk talebiyle verilen karar usulsüzdür. |
| Korunan belgeler kısıtlanmış | İfade ve bilirkişi raporu kısıtlanamaz. |
| Tutukluluğa itiraz imkânı ortadan kalkmış | Kişi, tutulma sebeplerini öğrenmeden etkili itiraz yapamaz. |
Kısıtlama Kararı ve Tutukluluk
Kısıtlamanın en ağır etkisi tutuklu şüphelilerde görülür. Kişi, tutuklanmasına dayanak olan delilleri göremez. Bu durumda tutuklamaya karşı etkili itiraz yapamaz. Tutukluluk için gözaltı ve tutuklama farkı yazımıza bakabilirsiniz.
Anayasa Mahkemesi bu konuda net bir çizgi çekmiştir. Hüda Kaya kararında, kısıtlamanın somut gerekçeye dayanması gerektiğini vurgulamıştır. Kişinin delillerin özünü başka yollarla öğrenebilmesi de aranır. 2026 tarihli Ömer Faruk Kırnıç kararında, tek paragraflık kalıp gerekçe yetersiz bulunmuştur. Her iki kararda da Anayasa’nın 19. maddesinin sekizinci fıkrası ihlal edilmiştir.
Uygulamadaki önemi: Kısıtlama varken tutuklamaya itiraz edilecekse, dilekçede bu kararlara dayanılmalıdır.
Mahkemeden, delillerin özünün bildirilmesi talep edilmelidir. Bu talep reddedilirse bireysel başvuru yolu açılır.
Gizliliğin İhlali Suçu ve Cezası
Kısıtlı dosyadaki bilgileri açıklamak suçtur. Dayanak, Türk Ceza Kanunu’nun 285. maddesidir. Suçun oluşması için açıklamanın alenen yapılması ve bir zarar doğurması gerekir. Masumiyet karinesinin veya özel hayatın ihlali bu zarara örnektir.
| Durum | Ceza |
|---|---|
| Soruşturmanın gizliliğini alenen ihlal | 1 yıldan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezası |
| Gizli tutulması gereken kararları açıklama | 1 yıldan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezası |
| Suçun kamu görevlisi tarafından işlenmesi | Ceza yarı oranına kadar artırılır |
| Kişiyi suçlu gibi gösteren görüntü yayımlama | 6 aydan 2 yıla kadar hapis |
| Haber verme sınırları içinde açıklama | Suç oluşmaz |
Basın yoluyla işlenmesi halinde öngörülen eski ağırlaştırıcı hal 2012’de kaldırılmıştır. Bazı kaynaklarda hâlâ bu eski hükme göre ceza aralığı verilmektedir. Hukuka aykırı elde edilen bilgilerin kullanılması ayrıca hukuka aykırı delil sorununu doğurur.
Sık Sorulan Sorular
Ankara Avukat – Kısıtlamalı Soruşturmalarda Savunma
Kısıtlamalı dosyalarda avukatın elindeki her belge değerlidir. Şüphelinin ifadesi sırasında sorulan sorular, dosyadaki delillerin yönünü gösterir. Bu nedenle ifade öncesi hazırlık ve ifade tutanağının dikkatli okunması gerekir. Kısıtlama kararının gerekçesi de ayrıca incelenmelidir. Kanuna aykırı bir kısıtlama, tutukluluk itirazının en güçlü dayanağı olabilir.
Yazar: Av. Burak Mert Kaya, Ankara. Son güncelleme: 21 Ekim 2026. Dayanak: 5271 sayılı CMK md. 153, 157, 267 ve 268, 5237 sayılı TCK md. 285, Anayasa md. 19, AYM Hüda Kaya ve Ömer Faruk Kırnıç kararları. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut dosyanız için hukuki görüş alınız.
Avukata Sor
Gizlilik kararı nedir sorusunun dosyanızdaki etkisi ve itiraz imkânı için Ankara’da görüşme talep edin.