İnternetten İçerik Kaldırma Nasıl Yapılır? İnternetten içerik kaldırma süreci, 5651 sayılı Kanun kapsamında doğrudan site yönetimine başvurarak, noter ihtarnamesi göndererek veya Sulh Ceza Hakimliği’ne erişim engeli/kaldırma talebiyle dava açarak yürütülür. Özel hayatın gizliliği ihlallerinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) üzerinden de hızlıca başvuru yapılabilir. Başvuru yolları ve adımlar: Doğrudan iletişim: İçeriği yayınlayan web sitesinin iletişim veya destek adresine telif, kişilik hakları veya gizlilik ihlali gerekçesiyle kaldırma talebi gönderin. Noter ihtarnamesi: Site yöneticileri talebe dönmezse ihtarname çekerek hukuki süreci resmî olarak başlatın. Sulh Ceza Hakimliği: Hak ihlali veya suç teşkil eden durumlarda mahkemeye başvurarak URL bazlı erişim engeli kararı alın (en geç 24 saat içinde karar verilir). Arama motoru kaldırma: Google gibi arama motorlarının telif veya kişisel veri kaldırma formlarını kullanarak içeriği arama sonuçlarından gizleyin.
Doğrudan İletişim
Site yönetimine yazılı kaldırma talebi
Noter İhtarnamesi
Resmi hukuki süreç başlatma
BTK Başvurusu
Özel hayat ihlalinde hızlı idari yol
Sulh Ceza Hakimliği
URL bazlı erişim engeli kararı — 24 saat
Bu Yazımızda Neler Bulacaksınız
- İnternet Hukukunda Temel Kavramlar: İçerik Sağlayıcı, Yer Sağlayıcı, BTK, ESB
- İçerik Kaldırma Yolları: Hangi Durumda Hangi Yol?
- Kişilik Hakkı İhlali: 5651 m.9 Kapsamında Erişim Engeli
- Özel Hayatın Gizliliği İhlali: BTK’ya Doğrudan Başvuru (5651 m.9A)
- Suç İçeren Yayınlarda Erişim Engeli: 5651 m.8 Kapsamı
- Unutulma Hakkı Kapsamında İçerik Kaldırma
- Telif Hakkı İhlali: FSEK Ek m.4 Kapsamında İçerik Kaldırma
- Yayın Yasağı Nedir? Nasıl Alınır?
- E-Tespit: Delil Tespiti Nasıl Yapılır?
- Google, YouTube, Instagram ve Sosyal Medyadan İçerik Kaldırma
- Erişim Engeli Kararına İtiraz
- Yargıtay Kararları — Emsal İçtihatlar
- Sık Sorulan Sorular
İnternet Hukukunda Temel Kavramlar: İçerik Sağlayıcı, Yer Sağlayıcı, BTK, ESB
İçerik kaldırma ve erişim engeli sürecinde hangi tarafa ne talep edileceğini anlayabilmek için 5651 sayılı Kanun’un kullandığı temel kavramları bilmek gerekir.
| Kavram | Tanımı | Örnek |
|---|---|---|
| İçerik Sağlayıcı | İnternet ortamına bilgi veya içerik sağlayan herkes | Haber sitesinde makale yazan gazeteci; YouTube’a video yükleyen kullanıcı; haber altına yorum yapan okuyucu |
| Yer Sağlayıcı | İçerik sağlayıcılara hosting (barındırma) hizmeti veren gerçek veya tüzel kişi | Haber sitesinin sahibi veya sunucu hizmeti veren firma; YouTube, Instagram |
| Erişim Sağlayıcı | Kullanıcılara internet bağlantısı sunan işletmeler | Turkcell, TTNET, Superonline, Kablonet |
| BTK | Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu; idarî erişim engeli kararı verebilen kamu kurumu | Özel hayat ihlalinde doğrudan başvurulan kurum; mahkeme kararı gerekmeksizin 24 saat içinde tedbir uygulayabilir |
| ESB | Erişim Sağlayıcıları Birliği; mahkeme kararlarının erişim sağlayıcılara iletilmesini koordine eden birlik | Sulh Ceza Hakimliği kararları ESB’ye gönderilir; ESB erişim sağlayıcıya 4 saat içinde uygular |
| URL | Hukuka aykırı içeriğin tam adresi (adres çubuğundaki link) | https://sitenin-adi.com/haber-basligi-123 |
| E-Tespit | Türkiye Noterler Birliği’nin 7/24 esasıyla URL bazlı dijital delil tespiti | Silinen içeriğin varlığını ispat etmek için noter onaylı dijital tespit belgesi |
İçerik Kaldırma Yolları: Hangi Durumda Hangi Yol?
İnternetten içerik kaldırma ve erişimin engellenmesi, kişilik haklarını ihlal eden veya hukuka aykırı içeriklerin internetten kaldırılması için başvurulan hukuki yollardır. İçeriğin niteliğine göre sulh ceza hâkimliğine veya ilgili platforma başvuru yapılabilir.
Pratik rehber olarak kullanabileceğiniz bu tablo, duruma göre hangi yolun izleneceğini özetler.
| Durum | Önerilen Yol | Süre | Yasal Dayanak |
|---|---|---|---|
| Kişilik hakkı ihlali (hakaret, iftira, asılsız haber) | Sulh Ceza Hakimliği — URL bazlı erişim engeli | 24 saat içinde karar | 5651 s.K. m.9 |
| Özel hayatın gizliliği ihlali (çıplak fotoğraf, ses kaydı) | Önce BTK’ya doğrudan başvuru; ardından Sulh Ceza Hakimliği onayı | BTK 24 saat; hâkim 48 saat | 5651 s.K. m.9A |
| Suç içeren yayın (çocuk istismarı, uyuşturucu, müstehcenlik) | Cumhuriyet Savcılığı’na şikâyet | 4 saat içinde engel uygulanır | 5651 s.K. m.8 |
| Telif hakkı ihlali (yazı, müzik, görsel) | Önce içerik sağlayıcıya; sonra savcılığa başvuru | 3 gün + 3 gün | FSEK Ek m.4 |
| Güncelliğini yitirmiş eski haber / yargılama kaydı | Sulh Ceza Hakimliği — unutulma hakkı kapsamında | 24 saat içinde karar | 5651 s.K. m.9 |
| Kamu sağlığı veya güvenliğine tehdit oluşturan yayın | Bakanlık aracılığıyla BTK’ya başvuru | 24 saat + hâkim 48 saat onayı | 5651 s.K. m.8A |
| Sadece arama motorundan gizleme (kaynak sitede kalabilir) | Google/Bing kaldırma formu | Platforma göre 1-30 gün | Platforma özgü prosedür |
Kişilik Hakkı İhlali: 5651 m.9 Kapsamında Erişim Engeli
Kişilik haklarına internet üzerinden yapılan saldırılar (hakaret, iftira, asılsız bilgi yayma, ad ve fotoğraf izinsiz kullanımı) durumunda izlenecek yol şöyledir:
5651 Sayılı Kanun Madde 9 — Kişilik Hakkı İhlaliİnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden gerçek ve tüzel kişiler ile kurum ve kuruluşlar, içerik sağlayıcısına, buna ulaşamaması hâlinde yer sağlayıcısına başvurarak uyarı yöntemi ile içeriğin yayından çıkarılmasını isteyebileceği gibi doğrudan Sulh Ceza Hâkimine başvurarak içeriğe erişimin engellenmesini de isteyebilir.
Hâkim, başvuruyu en geç 24 saat içinde duruşma yapmaksızın karara bağlar. Karar esas olarak yalnızca ihlale konu URL’ye erişimin engellenmesi yöntemiyle verilir; zorunlu olmadıkça tüm siteye engel konulmaz.
Adım Adım Başvuru Süreci
- Adım 1 — E-tespit: Hukuka aykırı içeriğin URL’sini Türkiye Noterler Birliği’nin e-tespit sistemi üzerinden belgeleyin. Silinen içerikler de tespit edilebilir; bu belge mahkemede kesin delil niteliği taşır.
- Adım 2 — Site bildirimi (isteğe bağlı ama önerilir): İçeriği yayınlayan sitenin iletişim veya yasal bildirim adresine yazılı kaldırma talebi gönderin. Yanıt vermezse bu yazışma mahkemede lehte delil olur.
- Adım 3 — Dilekçe hazırlığı: Sulh Ceza Hakimliği’ne sunulacak dilekçede; hukuka aykırı içeriğin URL’si, ihlal edilen hak ve ihlali somutlaştıran açıklama yer almalıdır.
- Adım 4 — Başvuru yeri: Yerleşim yeri Sulh Ceza Hakimliği veya internet sitesinin Türkiye’deki merkez adresi Sulh Ceza Hakimliği.
- Adım 5 — Karar ve uygulama: Hâkim 24 saat içinde kararını verir. Karar ESB’ye gönderilir; erişim sağlayıcı en geç 4 saat içinde engeli uygular.
İnternette hakaret durumunda şikâyet dilekçesi hazırlama rehberi.
Özel Hayatın Gizliliği İhlali: BTK’ya Doğrudan Başvuru (5651 m.9A)
Özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerikler (rızasız paylaşılan fotoğraf veya video, ses kaydı, gizli yazışma) için daha hızlı bir yol mevcuttur: BTK’ya doğrudan başvuru.
BTK’ya Doğrudan Başvuru (5651 m.9A)
- BTK’nın web sitesi üzerinden talep formu doldurulur
- Başvuruda: hukuka aykırı yayının tam URL’si, hangi açıdan ihlal oluşturduğu ve kimlik belgeleri yer almalı
- BTK başvuruyu en geç 24 saat içinde işleme koyar
- “Gecikmesinde sakınca bulunan hal” tespit edilirse BTK başkanı mahkeme kararı beklemeksizin engel kararı verir
- BTK’nın verdiği karar 24 saat içinde Sulh Ceza Hâkiminin onayına sunulur; hâkim 48 saat içinde onaylar veya kaldırır
Özel Hayat İhlalinde Uygulanacak URL Yöntemi
- Erişim engeli esas olarak yalnızca ihlale konu URL’ye uygulanır
- Tüm siteye engel ancak URL yöntemi teknik olarak yetersiz kalırsa mümkündür
- Talep sahibi kimlik bilgilerini ve URL’yi eksiksiz belirtmelidir; eksik başvuru işleme konulmaz
- Engel kararı ESB’ye bildirilir; 4 saat içinde erişim sağlayıcı uygular
- Yayının başka URL’lerde de çıkması halinde ESB’ye ek başvuruyla mevcut karar bu adreslere de uygulatılır
Özel hayatın gizliliği, haberleşme ve konut dokunulmazlığı ihlallerinde hukuki yollar.
Suç İçeren Yayınlarda Erişim Engeli: 5651 m.8 Kapsamı
5651 sayılı Kanun’un 8. maddesi, internet yoluyla belirli suçların işlenmesi halinde erişim engelinin nasıl uygulanacağını düzenler.
5651 s.K. m.8 — Suç İçerikli YayınlarAşağıdaki suçların işlendiğine dair yeterli şüphe oluştuğunda içeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesi kararı verilebilir: İntihara yönlendirme (TCK m.84), çocukların cinsel istismarı (TCK m.103/1), uyuşturucu kullanımını kolaylaştırma (TCK m.190), müstehcenlik (TCK m.226), fuhuş (TCK m.227), kumar için yer ve imkan sağlama (TCK m.228), 5816 sayılı Kanun kapsamındaki suçlar.
Soruşturma evresinde Sulh Ceza Hakimliği, kovuşturmada mahkeme karar verir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcısı da karar verebilir; ancak 24 saat içinde hâkim onayına sunulması zorunludur. Kararın gereği en geç 4 saat içinde yerine getirilir.
İçerik veya Yer Sağlayıcı Yurt Dışındaysa: Suç içerikli yayında içerik veya yer sağlayıcı yurt dışında ise BTK Başkanı mahkeme kararına gerek olmaksızın doğrudan erişim engeli kararı verebilir. Bu yetki özellikle çocuk istismarı, müstehcenlik ve fuhuş içeriklerinde Türkiye’deki sağlayıcılar için de geçerlidir.
Avukata Sor
İnternette hakaret, özel hayat ihlali veya haber kaldırma konusunda hukuki destek alın.
Unutulma Hakkı Kapsamında İçerik Kaldırma
Unutulma hakkı; geçmişte yaşanan bir olayın güncelliğini yitirmesi nedeniyle haber, fotoğraf veya belgenin internetten kaldırılmasını ya da erişiminin engellenmesini talep etme hakkıdır.
Unutulma Hakkı Erişim Engelinden Farklıdır: Standart erişim engeli kararı, içeriğin hâlâ hukuka aykırı olduğu güncel bir ihlale dayanır. Unutulma hakkı ise içeriğin yayımlandığı anda hukuka uygun, hatta doğru olduğunu kabul eder; ancak üzerinden geçen süre, olayın güncelliğini yitirmesi ve kişiyi sürekli sabıkalı konumda bırakması nedeniyle kaldırma talep edilir. Yargıtay; unutulma hakkı kapsamında yayın yasağı talebini değerlendirirken şu kriterlere bakar: içeriğin niteliği, yayında kaldığı süre, güncelliğini yitirip yitirmediği, habere konu kişinin kamu figürü olup olmadığı, haberin kamu yararına katkısı ve tarihsel değeri.
Beraatle sonuçlanan bir yargılama sürecine ilişkin haberin dokuz yıl sonra hâlâ erişilebilir olması, kişilerin isimlerinin olumsuz suç kavramlarıyla anılmaya devam etmesi, şeref ve haysiyetlerine karşı fiil niteliği taşımaktadır. Tarihsel değeri kalmayan ve kamu yararına katkısı bulunmayan bu tür içeriklere süresiz erişim imkânı tanınması, unutulma hakkını zedeler. İlgili kararlar kanun yararına bozma yoluyla yerinde görülmüştür.
Telif Hakkı İhlali: FSEK Ek m.4 Kapsamında İçerik Kaldırma
Başkasına ait yazı, fotoğraf, müzik, video veya görsel içeriklerin internette izinsiz kullanılması telif hakkı ihlali oluşturur. Bu durumda izlenecek süreç 5651’den farklıdır.
- 1. Adım — İçerik sağlayıcıya başvuru: Hak sahibi, ihlali gerçekleştiren içerik sağlayıcısına 3 gün içinde ihlali durdurmasını talep eder.
- 2. Adım — Savcılığa başvuru: İhlal devam ediyorsa Cumhuriyet Savcılığı’na başvurulur, savcı 3 gün içinde servis sağlayıcıdan içerik sağlayıcıya verilen hizmeti durdurmasını ister.
- Önemli fark: FSEK kapsamında doğrudan “erişim engeli” kararı verilmez; hizmetin durdurulması talep edilir. İhlal durursa hizmet yeniden başlar.
- Platform kanalları: YouTube, Instagram, Google gibi platformların kendi telif ihlali bildirim formları çok daha hızlı sonuç verebilir; hukuki yol yanında mutlaka kullanılmalıdır.
Yayın Yasağı Nedir? Nasıl Alınır?
“Yayın yasağı” kavramı uygulamada iki farklı anlamda kullanılmaktadır ve bu karışıklık hak kayıplarına yol açabilmektedir.
5651 m.8B — Soruşturma/Kovuşturma Döneminde Yayın Yasağı
- Bir soruşturma veya kovuşturmaya konu olayla ilgili yayınların belirli bilgilerinin kamuoyuna duyurulmasının yasaklanmasıdır
- Savcılık talebiyle Sulh Ceza Hakimliği tarafından verilebilir
- Yayın yasağına aykırı davrananlar hakkında suç duyurusunda bulunulabilir
- Bu yasak “içerik kaldırma” değildir, mevcut içerik kaldırılmaz, sadece yeni bilgilerin yayımlanması engellenir
5651 m.9 — Erişim Engeli (Halk Dilinde “Yayın Yasağı”)
- Hukuka aykırı mevcut içeriğin URL bazlı engellenmesidir
- Hâkim 24 saat içinde karar verir, engel 4 saat içinde uygulanır
- Yayın yasağından teknik olarak farklıdır: içerik kaynak sitede hâlâ duruyor olabilir, yalnızca Türkiye’den erişim engellenir
- Bu yol kişilik hakkı ihlali, özel hayat ihlali ve unutulma hakkı için kullanılır
E-Tespit: Delil Tespiti Nasıl Yapılır?
İçerik kaldırma ve erişim engeli süreçlerinde en kritik adımlardan biri delil tespitinin zamanında ve doğru yapılmasıdır. Silinmiş içerikler, sonradan ispat edilemez hale gelebilir.
E-Tespit Nedir? Türkiye Noterler Birliği’nin 7 gün 24 saat esasıyla çalışan sistemi üzerinden internetteki bir URL’nin anlık içeriğinin noter onaylı dijital tespitidir. E-tespit belgesi mahkemede delil olarak kullanılabilir. Sistem adresi: e-hizmet.tnb.org.tr/tespit
- Adım 1: Türkiye Noterler Birliği’nin e-tespit sistemine URL’yi girin.
- Adım 2: Sistem size bir başvuru numarası verir.
- Adım 3: Herhangi bir notere giderek başvuru numaranızla online tespiti kâğıda döktürün; noter onaylatın.
- Adım 4: E-tespit belgesi dilekçenize ekleyerek mahkemeye sunun.
- Kritik: Hukuka aykırı içeriklerin hızla silinebileceği veya değiştirilebileceği göz önünde bulundurularak e-tespit, ihlali fark eder etmez yapılmalıdır.
Google, YouTube, Instagram ve Sosyal Medyadan İçerik Kaldırma
Hukuki yollara ek olarak, platformların kendi iç mekanizmaları çoğu zaman daha hızlı sonuç verebilir.
| Platform | Kaldırma Yolu | Başvuru Türü |
|---|---|---|
| Google Arama | support.google.com/websearch/answer/2744324 üzerinden kişisel bilgi veya uygunsuz içerik kaldırma formu | Kişisel veri, çıplak görüntü, gizlilik ihlali, telif hakkı |
| YouTube | support.google.com/youtube: Telif ihlali ve gizlilik ihlali ayrı formlardan bildiriliyor | Telif hakkı (DMCA), gizlilik ihlali, taciz |
| Instagram / Facebook | Uygulama içinden bildir > kaldırma talebi; ya da help.instagram.com Gizlilik Merkezi | Telif hakkı, gizlilik ihlali, sahte hesap |
| X (Twitter) | help.twitter.com/tr — Hak İhlali Bildirimi formu | Telif hakkı, kişisel veri, taciz |
| Haber siteleri | Site iletişim adresi veya noter ihtarnamesi, ardından Sulh Ceza Hakimliği | Kişilik hakkı ihlali, unutulma hakkı |
Platform Kanalı ile Hukuki Yolu Birlikte Kullanın: Platform kaldırma talebi hızlı sonuç verebilir ama garantili değildir; platform talebi reddederse ya da yanıt vermezse hukuki yol zorunlu hale gelir. Her iki yolu eş zamanlı yürütmek en sağlıklı yaklaşımdır. Ayrıca Google arama sonuçlarından kaldırma, içeriği kaynak siteden silmez. URL engellenmedikçe içerik orada kalmaya devam eder.
Erişim Engeli Kararına İtiraz
Mağdur Olmayan Taraf (Site Sahibi, Gazete) İtiraz Edebilir mi?
- Evet. Erişim engeli kararından haberdar olan site sahibi, haber yazarı veya içerik sağlayıcı itiraz yoluna başvurabilir
- İtiraz süresi: kararın öğrenilmesinden itibaren 7 gün
- İtiraz mercii: kararı veren Sulh Ceza Hakimliği’nden bir sonraki numaralı Sulh Ceza Hakimliği
- Örnek: İstanbul 1. SCH kararına itiraz → İstanbul 2. SCH inceler
Karara İtirazda Dikkat Edilecekler
- Kararın tebliğ edilmemiş olması, itiraz süresini başlatmaz; öğrenme tarihinden itibaren süre işler (Yargıtay 19. CD, 2019/7235)
- İtirazda ifade ve basın özgürlüğü argümanını mutlaka somutlaştırın
- Kamu yararı, tarihsel değer ve habercilik güvencesi itirazda dayanak olabilir
- Site sahiplerinin yetkilerini belgeleyen belgeler itiraz dilekçesine eklenmeli
Yargıtay Kararları — Emsal İçtihatlar
Estetik cerrah olan başvurucunun operasyon geçiren hastalarının deneyimlerini paylaştığı forum sayfasının kaldırılması talebi reddedilmiştir. Hâkimden “özel muayenehanede serbest olarak faaliyet gösteren doktorun faaliyetleri kamusal niteliktedir” gerekçesiyle, hastalar tarafından yapılan eleştirilerin sert üslupla da olsa eleştiri sınırları içinde kaldığı ve ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiği saptanmıştır. Kamu hizmeti sunan kişilerin faaliyetlerine yönelik eleştiriler, kişisel hayatı hedef almadığı sürece korunan ifade özgürlüğü kapsamındadır.
Somut bir olaya dayanan ve doktorun ismini dahi içermeyen haber içeriğinin erişime engellenmesi talebi reddedilmiştir. Haberin sırf karalama amacı taşımadığı, yaşanan acıları ortaya koymayı amaçladığı ve basın özgürlüğü sınırları içinde kaldığı saptanmıştır. Kamuya duyurulan haber niteliğindeki içerikler somut ihlal bulunmadıkça engellenemez.
5651 sayılı Kanun’un 9. maddesi yalnızca “kişilik haklarını” korur; malvarlığı haklarından olan marka hakkı ihlali bu madde kapsamında değildir. Başvurucunun marka hakkına tecavüz gerekçesiyle yaptığı erişim engeli talebi, Sulh Ceza Hakimliği yerine Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde açılması gerektiğinden reddedilmiştir. Hak türünün yanlış tespit edilmesi, yanlış mahkemeye başvuruya yol açar.
Site sahibine tebligat yapılmaksızın verilen erişim engeli kararına karşı öğrenme tarihinden sonra yapılan itirazın süre aşımı gerekçesiyle reddedilmesi, kanuna aykırı bulunarak bozulmuştur. Yargıtay; erişim engeli kararlarında tebligatın zorunlu olmadığını, ancak itiraz süresinin de ancak kararın öğrenildiği tarihten işleyeceğini içtihat etmiştir. Bu karar site sahipleri açısından kritik bir güvence oluşturmaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Ankara Ceza Avukatı — İnternetten İçerik Kaldırma ve Erişim Engeli Davalarında Hukuki Destek
İnternetten içerik kaldırma ve erişim engeli süreçleri; doğru yolun belirlenmesi (kişilik hakkı mı, özel hayat ihlali mi, unutulma hakkı mı), e-tespitin zamanında yapılması, dilekçenin hukuki açıdan güçlü hazırlanması ve platformların kendi iç mekanizmalarıyla yasal sürecin koordineli yürütülmesi bakımından deneyim gerektirmektedir. Başvurulan yolun hatalı seçilmesi hem zaman kaybına hem de hak kaybına yol açabilir.
Ankara merkezli hukuk büromuz; internet yoluyla kişilik hakkı ihlali, hakaret, özel hayatın gizliliği ihlali ve erişim engeli davalarında hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmetleri sunmaktadır.
Avukata Sor
İnternetten içerik kaldırma, erişim engeli veya hakaret davası konusunda hukuki değerlendirme için bizimle iletişime geçin.